Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, NSosyal medya hesabından mayıs ayı sanayi üretim verilerine ilişkin paylaşım yaptı.

Sanayi üretiminin mayısta beş çalışma günü eksiği nedeniyle yıllık bazda gerilediğini ifade eden Şimşek, “Buna karşın, ilk beş ayda takvim etkisinden arındırılmış üretim yıllık yüzde 1 arttı.” değerlendirmesinde bulundu.

Şimşek, yüksek teknolojili üretimdeki yıllık artışın mayısta yüzde 7,9 olduğunu vurgulayarak, şunları kaydetti:

“Uyguladığımız politikalar sayesinde savunma sanayisinde yakaladığımız başarıyı diğer yüksek teknoloji sektörlerine de taşıyarak katma değerli üretim kapasitemizi ve rekabet gücümüzü artırmayı sürdüreceğiz. Katma değer zincirinde üst basamaklara çıkarken, geleneksel sektörlerimizin yaşadığı sıkıntıları da göz ardı etmiyor, üretimi güçlü şekilde desteklemeye devam ediyoruz.”

Avrupa Hava Seyrüsefer Güvenliği Teşkilatının (EUROCONTROL) 29 Haziran-5 Temmuz’a ilişkin “Avrupa Havacılık Raporu” yayımlandı.

Rapora göre, İstanbul Havalimanı bu dönemde günlük ortalama 1603 uçuşla Avrupa’nın en yoğun havalimanları arasında ilk sırada yer aldı.

İstanbul Havalimanı’nı, günlük 1398 uçuşla Amsterdam, 1389 uçuşla Paris Charles de Gaulle, 1323 uçuşla Londra Heathrow ve 1318 uçuşla Frankfurt havalimanları takip etti.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye ve KKTC arasında KKTC’ye Doğal Gaz Tedarikine Dair Mutabakat Zaptı imza töreni kapsamında yaptığı konuşmada, iki ülke arasında ortak tarih ve stratejik işbirliğine dayalı çok yönlü ilişkinin dayanışma ve ortak kalkınma anlayışıyla sürdürüldüğünü söyledi.

Geçmişten bugüne, KKTC’nin enerji arz güvenliğinin sağlanması ve ekonomisinin gelişmesi doğrultusunda birçok önemli adım atıldığını ifade eden Bayraktar, “Bugüne kadar toplam yedi mobil elektrik santralini adaya sevk ederek, başarıyla kurulumlarını gerçekleştirdik. Sorunsuz ve kesintisiz çalışmalarına yönelik bakım faaliyetlerine de destek olmaya devam ediyoruz. Kıbrıs’ın enerji arz güvenliği noktasında ihtiyaç duyduğu sıvı yakıtı (fuel oil) da kamu şirketlerimiz aracılığıyla 2021’den bu yana tedarik ediyoruz. Bundan sonraki süreçte de Kuzey Kıbrıs’ın enerji arz güvenliğinin güçlendirilmesine yönelik her türlü desteği ve ortaklığı kararlılıkla sürdürmeye devam edeceğiz.” diye konuştu.

Bayraktar, KKTC’nin artan enerji talebinin güvenli, kesintisiz, sürdürülebilir ve daha ucuz bir şekilde karşılanmasına yönelik ortak çalışmalarla yeni ve çok önemli bir aşamaya gelindiğini anlattı.

Türkiye ile KKTC arasında deniz altından geçecek doğal gaz boru hattı sisteminin inşa edilmesine yönelik çalışmaların imzalardan sonra başlatılacağını ifade eden Bayraktar, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bu proje kapsamında yaklaşık 101 kilometre uzunluğunda, 97 kilometresi denizde, 4 kilometresi karada olmak üzere bir doğal gaz iletim hattı inşa edeceğiz. Anamur’dan başlayıp Teknecik’e gelecek bu hatta 2 adet 22 inçlik boru hattı inşası planlanmaktadır. Bu hattı biz aynı zamanda çift yönlü yani kuzeyden güneye ve güneyden kuzeye gazı geçirecek şekilde yani Türkiye’den adaya, adadan da ileride belki olabilecek bir gaz kaynağını ülkemize ve oradan Avrupa’ya ulaştırmak üzere bu şekilde dizayn edeceğiz. Adaya ulaştırılacak doğal gazı başta elektrik üretiminde kullanmak üzere çalışmalarımıza hız vermiş olacağız. Kuzey Kıbrıs’ın enerji dönüşümünün ve enerji arz güvenliğinin önemli bir parçası olacak bu proje kesintisiz elektrik arzını tesis edecek ve ülkelerimiz arasındaki stratejik işbirliğini daha da güçlendirecektir.”

“Türkiye’nin enerji vizyonu sadece doğal gaz altyapısı ile sınırlı değil”

Bakan Bayraktar Türkiye’nin enerji alanındaki vizyonunun yalnızca doğal gaz altyapısıyla sınırlı olmadığına işaret etti.

Türkiye’nin dört bir yanında hayata geçirilen elektrifikasyon projeleriyle ulaşım başta olmak üzere birçok sektörde elektrik kullanımının yaygınlaştırıldığının altını çizen Bayraktar, “Enerji verimliliğini artırıyor ve dışa bağımlılığımızı azaltıyoruz. Bu dönüşümün KKTC için de çok önemli fırsatlar taşıdığına yürekten inanıyoruz. Özellikle ulaşımda araçların elektrikliye dönüşümüyle birlikte elektrik talebinin artacağı da aşikardır. Bugün attığımız adım, gelecekte büyüyecek elektrik ihtiyacının güvenli ve sürdürülebilir şekilde karşılanmasına katkı sağlayacak, aynı zamanda petrol ve petrol ürünleri ithalatını azaltarak KKTC ekonomisine ve enerji arz güvenliğine önemli katkılar sunacaktır.” değerlendirmesinde bulundu.

COP31 toplantısının Antalya’da düzenleneceğini ve Türkiye’nin hedeflerinden birinin ekonomilerde elektrikleşme payını 2035’e kadar yüzde 35’e çıkarmak olduğunu anımsatan Bayraktar, KKTC’nin de benzer bir hedefi olduğunu ifade etti.

Hedefe ulaşmak için ekonominin tüm sektörlerinde dönüşüm hamlesi gerekliliğini dile getiren Bayraktar, şunları kaydetti:

“Kuzey Kıbrıs’ta böyle bir elektrikleşme vizyonuyla hareket etmek amacıyla ekonominin tüm alanlarında özellikle turizmde, tarımda ama özellikle ulaştırmada bir elektrikleşme master planı çerçevesinde çalışıyorlar. Getireceğimiz doğal gazla artık inşallah inanıyoruz ki KKTC bir elektrik bolluğuna kavuşacak. Dolayısıyla bu projenin tarihi bir proje olma özelliğini biraz da bu yönüyle sizlere takdim etmek istedim. Kuzey Kıbrıs’ımız için hakikaten asrın projesi olabilecek doğal gaz boru hattının şimdiden hayırlı uğurlu olmasını temenni ediyorum. Projeye vizyonuyla yön veren Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’a huzurlarınızda şükranlarımı arz ediyorum. Yaklaşan 20 Temmuz Barış ve Özgürlük Bayramınızı tekrar kutluyorum. Kıbrıs Barış Harekatı’nda şehit düşen Mehmetçiklerimize, mücahitlerimize, Allah’tan rahmet gazilerimize hayırlı ömürler diliyorum.”

Orta Doğu başta olmak üzere dünyanın farklı coğrafyalarında jeopolitik gerilimlerin devam etmesi savunma ve havacılık şirketlerinin hisse performansları üzerinde etkili oldu.

Rusya ve Ukrayna’nın arasında dört yılı aşkın bir süredir devam eden savaşa, ABD/İsrail-İran Savaşı’nın da eklenmesi, Japonya ile Çin arasındaki gerilimin zaman zaman tırmanması ve ABD’nin Venezuela’ya askeri müdahalesi gibi olaylar, küresel çapta güvenlik ihtiyacına olan talebi artırdı. Bu gelişmeler ülkelerin savunma yatırımlarını artırmasına yol açarken, artan harcamalar ise halka açık şirketlerin hisselerinin değerlenmesine yol açtı.

Türkiye’de savunma teknolojisinin gelişimi ile dönüşümünde öncü rol oynayan ve BIST 100 endeksinde en yüksek piyasa değerine sahip şirket konumunda olan ASELSAN, yılın ilk yarısında yatırımcısına yüzde 48,9 kazanç sağladı. Şirket bu dönemi 1 trilyon 630 milyar 200 milyon lira piyasa değeriyle tamamladı.

Aynı dönemde İngiliz Rolls-Royce yüzde 25,6, Alman Lufthansa yüzde 19, Fransız Safran yüzde 16, İngiliz BAE Systems yüzde 7,6, Güney Koreli Hanwha Aerospace yüzde 5,7, ABD’li Lockheed Martin yüzde 5,3, ABD’li General Dynamics yüzde 5,2, Fransız Dassault Aviation yüzde 4,9 ve ABD’li RTX Corporation yüzde 3,5 değer kazandı.

Alman Rheinmetall’in hisseleri sert düştü

Jeopolitik gelişmelerin savunma sanayi hisselerine yön verdiği yılın ilk yarısında bazı küresel şirketler ise yatırımcılarını üzdü. Bu dönemde yatırımcısına ABD merkezli şirketler Boeing yüzde 0,3, L3Harris Technologies yüzde 1, Avrupa merkezli çok uluslu havacılık şirketi Airbus yüzde 1,9, Fransız Thales 2,2, Japon Mitsubishi Heavy 4,5 kaybettirdi.

İtalyan Leonardo’nun hisseleri yüzde 4,6, İsveçli Saab’ın hisseleri yüzde 6,5, ABD’li Northrop Grummanın hisseleri yüzde 13, Alman Rheinmetallin hisseleri yüzde 36,5 değer kaybetti. Rusya-Ukrayna Savaşı’nın çözüme ulaşabileceğine dair umutlar Avrupa’daki savunma ve havacılık hisselerindeki düşüşlerde etkili oldu.

Çin aralarında Boeing’in de bulunduğu 46 ABD savunma sanayisi şirketini kamu ihalelerinden menetti. Çinli şirketlerin söz konusu firmalara askeri ve sivil ikili kullanıma sahip ürünleri satması, başka ülke şahıs ve şirketlerinin aynı nitelikteki Çin menşeli ürünleri bu firmalara transfer etmesi yasaklandı.

Airbus’ın tedarik zincirinde yaşadığı sorunlar nedeniyle, Avustralyalı hava yolu şirketi Qantas’ın “Project Sunrise” kapsamındaki ilk A350 teslimatı Nisan 2027’ye ertelendi.

Avrupalı uçak üreticisi Airbus, yılın ilk çeyreğinde ticari uçak teslimatlarında yaşanan aksamalar ve ABD dolarının zayıf seyri nedeniyle piyasa beklentilerinin altında bir performans sergiledi. Şirketin düzeltilmiş faaliyet karı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 52 azalarak 300 milyon avroya geriledi.

Almanya’nın F126 fırkateyn inşa projesini iptal etmeyi planladığına dair haberler Rheinmetall hisselerindeki düşüşte etkili oldu.

Geçen ay ABD Başkanı Donald Trump’ın ülkenin mühimmat stoklarının durumunu görüşmek üzere ana yüklenicileri ve ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) yetkililerini Beyaz Saray’a çağırdığına dair haberler L3Harris Technologies ve Northrop Grumman hisselerindeki düşüşte etkili oldu.

Dünyanın önde gelen halka açık savunma ve havacılık şirketlerinin ocak- haziran getirileri (yüzde) şöyle:

OYAK Pazarlama, turizm hizmetlerini tek çatı altında toplayan yeni dijital platformunu kullanıcıların hizmetine sundu.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, OYAK Pazarlama bünyesinde faaliyet gösteren OYAK Turizm’in hizmete alınan yeni internet sitesiyle uçak bileti, otel rezervasyonu, transfer hizmetleriyle yurt içi ve yurt dışı tur seçenekleri tek platformda sunuluyor.

OYAK’ın 2030 vizyonu doğrultusunda geliştirilen internet sitesi bu ay itibarıyla erişime açıldı. Platform üzerinden OYAK üye ve çalışanlarının yanı sıra tüm misafirlere seyahat planlama süreçlerini kolaylaştıran entegre hizmet sunuluyor.

Teknolojiyi iş süreçlerinin merkezine alan ve değişime uyum sağlamayı hedefleyen OYAK Pazarlama, projeyle dijital dönüşüm vizyonu doğrultusunda önemli bir adımı hayata geçirmiş oldu.

Açıklamada görüşlerine yer verilen OYAK Pazarlama Genel Müdürü Yusuf Yenilmez, platformun, kurumun geleceğe yönelik dönüşüm vizyonunun güçlü bir yansıması olduğunu belirtti.

Dijitalleşmeyi müşterilere daha hızlı, erişilebilir ve bütüncül bir hizmet sunmanın temel unsuru olarak gördüklerini vurgulayan Yenilmez, şunları kaydetti:

‘OYAK Turizm’in yeni dijital platformu, bu anlayışın en somut örneklerinden biridir. Ekibimizin çalışmalarıyla hayata geçen bu proje, dijital dönüşüm yolculuğumuzun önemli bir kilometre taşıdır. Önümüzdeki dönemde de teknoloji odaklı yatırımlarımızla paydaşlarımıza değer katmayı ve seyahat deneyimini sürekli geliştirmeyi sürdüreceğiz.’

Apple’dan yapılan açıklamada, şirketin, Broadcom ile çeşitli Apple ürünlerinde kullanılacak özel silikon bileşenler ile gelişmiş kablosuz bağlantı teknolojilerinin tasarlanmasını ve üretilmesini kapsayan yeni bir taahhütte bulunduğu bildirildi.

Toplam değerinin 30 milyar doları aşması beklenen anlaşma kapsamında ABD’de 15 milyardan fazla çip üretileceği belirtilen açıklamada, ülkede yüzlerce kişilik istihdam sağlanacağı kaydedildi.

Açıklamada, anlaşmayla Broadcom’un Colorado eyaletinin Fort Collins kentindeki üretim tesislerinin 1,5 milyar dolarlık sermaye yatırımıyla genişletileceği ve modernize edileceği aktarıldı.

Söz konusu yatırımların Apple’ın ABD ekonomisine dört yılda toplam 600 milyar dolar yatırım yapma taahhüdünün bir parçası olduğuna işaret edilen açıklamada, bu yatırımların ülke genelinde üretimi, istihdamı ve teknoloji geliştirme faaliyetlerini desteklemesinin hedeflendiği vurgulandı.

Broadcom, hafta başında ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna (SEC) yaptığı bildirimde, özel tasarım çiplerin geliştirilmesi ve tedariki kapsamında Apple ile işbirliğini 2031 yılına kadar genişletme konusunda anlaşmaya vardığını açıklamıştı.

IMF, Dünya Ekonomik Görünüm Raporu’nu güncelledi.

Fon “Savaş ve Teknolojinin Kesişiminde Küresel Ekonomi” başlığıyla yayımladığı raporda, küresel ekonominin 2026’da yüzde 3 ve 2027’de yüzde 3,4 oranında büyümesinin tahmin edildiği belirtildi.

Raporda, söz konusu oranların 2024-2025 döneminde kaydedilen ortalama yüzde 3,5’lik büyüme oranının altında kaldığına dikkati çekildi.

IMF, nisan ayında yayımladığı tahminlerinde küresel ekonominin bu yıl yüzde 3,1 ve gelecek yıl yüzde 3,2 büyüyeceğini öngörmüştü.

Büyümedeki ılımlı yavaşlamanın, Orta Doğu’daki savaşın etkilerinin yapay zekadaki ilerlemeler ve bu teknolojinin yaygınlaşmasıyla küresel teknoloji döngüsündeki talep kaynaklı ivmelenmeyle kısmen dengelenmesini yansıttığı kaydedilen raporda, etkilerin ülkelerin savaşa olan maruziyetine ve teknoloji değer zincirindeki konumuna bağlı olarak farklılık gösterdiği aktarıldı.

Enflasyon beklentileri dezenflasyon eğiliminin duraksadığına işaret ediyor

Raporda, küresel manşet enflasyonun 2025’teki yüzde 4,1 seviyesinden 2026’da yüzde 4,7’ye yükselmesi, ardından 2027’de yüzde 3,9’a gerilemesinin beklendiği belirtilerek, nisan ayındaki tahminlere kıyasla hafif yukarı yönlü revize edilen bu beklentilerin 2024 başından bu yana devam eden dezenflasyon eğiliminin duraksadığına işaret ettiği vurgulandı.

Ekonomik görünüme ilişkin risklerin nisan ayına kıyasla daha dengeli hale gelmiş olsa da hala aşağı yönlü olduğu aktarılan raporda, Orta Doğu’da çatışmaların yeniden tırmanma olasılığının büyük göründüğü ve böyle bir gelişmenin emtia fiyatlarındaki dalgalanmayı artırabileceği, tedarik zincirlerini tehdit edebileceği, fiyatları artırabileceği ve finansal koşullar üzerinde baskı oluşturabileceği kaydedildi.

Raporda ayrıca, ticaret alanındaki parçalanmanın hız kazanabileceği, ekonomik üretimi olumsuz etkileyebileceği ve fiyatları artırabileceğine işaret edildi.

Teknoloji kaynaklı beklentilerde olası bir düzeltmenin de aşağı yönlü riskleri artırdığı vurgulanan raporda, zayıflamış politika tamponlarının bu riskleri daha da büyütebileceği aktarıldı.

ABD’nin bu yılki büyüme tahmini değişmedi, Avro Bölgesi’nin aşağı yönlü revize edildi

Ülkelerin ekonomik büyüme tahminlerinin de paylaşıldığı raporda, gelişmiş ekonomiler grubunda yer alan ABD ekonomisine ilişkin büyüme beklentisinin bu yıl için yüzde 2,3 olarak korunurken, gelecek yıl için yüzde 2,1’den yüzde 2,2’ye çıkarıldığı aktarıldı.

Avro Bölgesi ekonomisine ilişkin büyüme tahmininin bu yıl için yüzde 1,1’den 0,9’a indirildiği belirtilen raporda, bölge ekonomisinin gelecek yıla ilişkin büyüme tahmininin yüzde 1,2’de sabit tutulduğu kaydedildi.

Raporda, Almanya’nın büyüme tahmininin bu yıl için yüzde 0,8’den yüzde 0,7’ye ve gelecek yıl için yüzde 1,2’den yüzde 1’e düşürüldüğü, Fransa ekonomisine ilişkin büyüme beklentisinin de bu yıl için yüzde 0,9’dan yüzde 0,6’ya indirilirken, gelecek yıl için yüzde 0,9 olarak korunduğu bildirildi.

İtalya ekonomisine ilişkin büyüme tahminlerinin bu yıl ve gelecek yıl için yüzde 0,5’te tutulduğu belirtilen raporda, İspanya ekonomisine dair büyüme tahminlerinin de bu yıl için yüzde 2,1 ve gelecek yıl için yüzde 1,8 olarak korunduğu aktarıldı.

Raporda, İngiltere ekonomisinin büyüme beklentisinin bu yıl için yüzde 0,8’den yüzde 1’e çıkarılırken, gelecek yıl için yüzde 1,3’te tutulduğu, Kanada ekonomisinin büyüme öngörüsünün bu yıl için yüzde 1,5’ten yüzde 1,1’e ve gelecek yıl için yüzde 1,9’dan yüzde 1,7’ye düşürüldüğü, Japonya ekonomisinin büyüme tahmininin ise bu yıl için yüzde 0,7’den yüzde 0,6’ya çekilirken, gelecek yıl için yüzde 0,6’dan yüzde 0,7’ye çıkarıldığı belirtildi.

Çin’in büyüme tahminleri yükseltildi

IMF’nin raporunda, yükselen piyasalar ve gelişmekte olan ülke ekonomileri grubunda ise Çin ekonomisine ilişkin büyüme beklentisinin bu yıl için yüzde 4,4’ten yüzde 4,6’ya, gelecek yıl için yüzde 4’ten yüzde 4,1’e çıkarıldığı bildirildi.

Hindistan ekonomisinin bu yıla ilişkin büyüme tahmini yüzde 6,5’ten yüzde 6,4’e indirilirken, gelecek yıla ilişkin tahminin yüzde 6,5’ten yüzde 6,7’ye çıkarıldığı kaydedilen raporda, Rusya ekonomisine dair büyüme beklentisinin ise bu yıl ve gelecek yıl için yüzde 1,1 olarak tutulduğu aktarıldı.

Raporda, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta başlattığı saldırıların hedefi olan İran ekonomisinin bu yıl yüzde 5,4 daralmasının, 2027’de ise yüzde 2,9 büyümesinin beklendiği bildirildi.

IMF, nisan ayındaki tahminlerinde İran ekonomisinin bu yıl yüzde 6,1 daralmasını, gelecek yıl ise yüzde 3,2 büyümesini öngörmüştü.

Türkiye ekonomisinin bu yıl yüzde 2,9 büyümesi tahmin ediliyor

Raporda, Türkiye ekonomisinin bu yıl yüzde 2,9, gelecek yıl yüzde 3,6 büyümesinin beklendiği bildirildi.

IMF nisan ayındaki tahminlerinde Türk ekonomisinin 2026’da yüzde 3,4 ve 2027’de yüzde 3,5 büyümesini öngörmüştü.

Lüksemburg merkezli AB Genel Mahkemesi, Apple’ın AB Komisyonunun App Store ve iOS’u “geçit bekçisi” olarak belirleyen ve ek sorumluluklar getiren kararına karşı açtığı davaya ilişkin hükmünü açıkladı.

Kararda, AB Komisyonunun 5 Eylül 2023’te Apple’ı App Store ve iOS bakımından “geçit bekçisi” olarak tanımlayan kararının hukuka uygun olduğu ifade edildi.

Mahkeme, Apple’ın App Store’un farklı cihazlar için sunulan sürümlerinin ayrı temel platform hizmetleri olarak değerlendirilmesi gerektiği yönündeki savunmasını kabul etmedi.

Kararda, iPhone, iPad ve diğer Apple cihazlarındaki uygulama mağazalarının farklı cihazlara hizmet vermesine rağmen aynı amaca sahip olduğu, uygulama geliştiricileri ile son kullanıcıları buluşturarak yazılım uygulamalarının dağıtımını sağladığı ve bu nedenle tek bir temel platform hizmeti oluşturduğu ifade edildi.

Mahkeme, Apple’ın iOS ekosistemini daha kapalı tutmasına yönelik hukuki itirazlarını da reddederek, AB Komisyonunun iOS’u “geçit bekçisi” olarak belirleme kararını onadı.

Böylece Apple’ın iOS ve App Store’a ilişkin DMA kapsamındaki yükümlülükleri yürürlükte kalmaya devam edecek.

Öte yandan mahkeme, Apple’ın iMessage hizmetine ilişkin açtığı davaları usulden reddetti.

AB’nin Dijital Piyasalar Yasası, dijital platformlarda rekabeti artırmak amacıyla büyük teknoloji şirketlerine çeşitli yükümlülükler getiriyor.

“Geçit bekçisi” olarak belirlenen şirketler, alternatif uygulama mağazalarına erişim, veri paylaşımı ve birlikte çalışabilirlik gibi alanlarda özel kurallara uymak zorunda bulunuyor.

DMA, 2024 yılında tam olarak uygulanmaya başlanmış ve Apple da bu kapsamda iPhone’larda alternatif uygulama mağazalarına ve üçüncü taraf ödeme sistemlerine belirli ölçüde izin vermek zorunda kalmıştı.