Türk limanları, İran-ABD/İsrail Savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı’nda geçişlerin sekteye uğradığı, Rusya-Ukrayna Savaşı nedeniyle Karadeniz’de gemi trafiğinin olumsuz etkilendiği ve küresel ticaret sisteminin ciddi değişimler geçirdiği 2026’da yoğunluğunu sürdürüyor.

Türk limanlarına yılın 7 ayında 34 bin 783 gemi uğrarken, bunun 12 bin 712’si Türk bayraklı, 22 bin 71’i ise yabancı bayraklı olarak kayıtlara geçti.

Limanlara uğrayan gemi sayısı geçen yılın aynı döneminde 35 bin 808 gemi olmuş ve bunların 12 bin 326’sı Türk bayraklı, 23 bin 482’si yabancı bayraklı olarak belirlenmişti.

En fazla gemi Kocaeli’de

Türk limanlarına uğrayan gemi sayıları liman başkanlıklarına göre incelendiğinde, Kocaeli’nin ilk sırada yer aldığı görüldü.

Kocaeli Liman Başkanlığına ocak-temmuz döneminde 1530’u Türk bayraklı, 3 bin 433’ü yabancı bayraklı olmak üzere 4 bin 963 gemi uğradı.

Kocaeli’yi 1152’si Türk bayraklı, 2 bin 327’si yabancı bayraklı olmak üzere 3 bin 479 gemi ile Aliağa Liman Başkanlığı izledi.

Bu limanları, 2 bin 335 gemiyle İskenderun, 2 bin 333 gemiyle Ambarlı ve 2 bin 138 gemiyle Mersin liman başkanlıkları takip etti.

Yaklaşık 1,5 milyon araç taşındı

Ro-Ro gemilerinin yurt dışı bağlantılı hatlarında deniz yoluyla taşınan toplam araç sayısı da yılın 7 ayında 1 milyon 487 bin 171 olarak hesaplandı.

Bu araçların 713 bin 940’ı “gelen”, 773 bin 231’i “giden” araç olarak kayıtlara geçti.

ABD Merkez Bankası (Fed)’nın Kansas City şubesinin 1978’den bu yana düzenlediği Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu, 27-29 Ağustos’ta gerçekleştirilecek.

ABD’nin Wyoming eyaletindeki Jackson Hole kasabasında, kritik ekonomik meseleleri ve uzun vadeli politika sorunlarını masaya yatırmak üzere merkez bankası yöneticileri, ekonomistler, finans piyasası aktörleri, akademisyenler ve hükümet temsilcileri bir araya gelecek.

Organizasyonun odağında “finansal inovasyon” yer alacak

Küresel ölçekte en köklü merkez bankacılığı etkinliklerinden biri sayılan sempozyum, dünya ekonomisi ve politika gündeminin değerlendirilmesi açısından da önemli bir zemin sağlayacak.

Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu’nun bu yılki teması, “Finansal İnovasyon: Ödemeler ve Politika Açısından Etkiler” olacak. Sempozyumun katılımcıları modern dijital ödeme altyapılarının konvansiyonel bankacılığa yansımaları ile kural koyucuların hızla gelişen bu finansal yeniliklere nasıl adapte olması gerektiği gibi sorulara yanıt arayacak.

Sunumlar, panel tartışmaları ve soru-cevap oturumlarını içeren sempozyum, katılımcılara ekonomik konular ve politika meseleleri üzerine derinlemesine tartışmalar yapma imkanı sunacak.

Warsh, Fed Başkanı olarak ilk kez sempozyumda

Fed Yönetim Kurulu üyesi olduğu 2006-2011 döneminde ve sonrasında Stanford Üniversitesindeki akademisyen kimliğiyle Jackson Hole’da aktif bir katılımcı olarak bulunan Warsh, Fed Başkanı olarak ilk kez bu etkinlikte yer alacak.

Fed başkanlığı görevini mayıs ayında Jerome Powell’dan devralan Warsh’un cuma günü yapacağı konuşma, konferansın odak noktasında bulunacak. Fed’in 15-16 Eylül’de gerçekleştireceği bir sonraki Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısı öncesi Warsh’un yapacağı açıklamalarda para politikasının geleceğine ilişkin ipuçları aranacak.

Ayrıca Warsh’un Fed’in iletişim biçimi ve işleyişine yönelik yürütülen gözden geçirme süreci kapsamındaki değerlendirmeleri de takip edilecek.

Warsh, enflasyon hedefinde yumuşamanın söz konusu olmadığını vurgulamıştı

Fed’in politika faizini yüzde 3,50-3,75 aralığında tuttuğu son para politikası toplantısı sonrasında konuşan Warsh, fiyat istikrarını sağlama konusundaki kararlılığını ​​​​​​​yineleyerek enflasyon hedefinde herhangi bir yumuşamanın söz konusu olmadığını söylemişti.

ABD’de tarım dışı istihdam temmuzda artış beklentilerinin aksine 23 bin kişi azalırken, işsizlik oranı yüzde 4,1’e gerileyerek beklentilerin altında gerçekleşmişti.

Ülkede Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), temmuzda aylık yüzde 0,1, yıllık yüzde 3,4 ile beklentilere paralel artış kaydetmişti.

Temmuz ayı istihdam verileri iş gücü piyasasında soğumaya işaret ederken, TÜFE verileri ise yıllık enflasyonda yavaşlamanın devam ettiğini göstermişti. Tahvil faizleri, tırmanan petrol fiyatları nedeniyle enflasyonun hedefe ulaşmasının gecikeceğine yönelik endişelerle yüksek seyrini sürdürüyor.

ABD Hazine Bakanlığının uzun vadeli tahvil geri alım operasyonlarının büyüklüğünü iki katına çıkarma hamlesi, piyasadaki satış baskısını hafifletmede sınırlı bir etki yapıyor.

Fed’in temmuz ayındaki toplantısında, üç üyenin faiz artışından yana olmaları nedeniyle karşı oy kullanması ve toplantı tutanaklarındaki şahin ton yılın geri kalanında “faiz artışı” ihtimalini canlı tutuyor.

Warsh’un Jackson Hole’da yapacağı açıklamaların, bu gelişmeler karşısında Fed’in gelecek dönemde atabileceği adımlara dair beklentileri şekillendireceği öngörülüyor.

“Hangi gelişmelerin faizleri etkileyeceğine dair bir açıklama piyasaları yatıştırabilir”

American Enterprise Institute Kıdemli Uzmanı Steven Kamin, konuya ilişkin AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, eğer son açıklanan veriler enflasyonda yükselişe işaret etmiş olsaydı, Warsh’un enflasyonu yukarı yönlü iten unsurların neler olduğuna ve Fed’in buna karşı ne yapmaya hazırlandığına ilişkin görüşlerini ortaya koymak zorunda kalacağını belirtti.

Kamin, “Son enflasyon verileri oldukça ılımlı geldiğinden, FOMC’nin fiyat istikrarını yeniden tesis etme konusundaki kararlılığına ilişkin Warsh’un yalnızca muğlak açıklamalar yapmaya devam etmesini bekliyorum.” diye konuştu.

Hangi gelişmelerin FOMC’nin faizleri düşürmesine, hangi gelişmelerin ise faizleri artırmasına yol açacağına dair daha ayrıntılı bir açıklamanın piyasaların yatışmasına ve vade primlerinin bir ölçüde gerilemesine yardımcı olabileceğine işaret eden Kamin, ancak bunun gerçekleşmesini beklemediğini kaydetti.

“Yakın zamanda faiz artışına gidileceğine dair bir sinyal beklemiyoruz”

Fitch Ratings ABD Ekonomik Araştırmalar Başkanı Olu Sonola da kısa vadeli enflasyon baskıları kontrol altında görünse de Orta Doğu’daki süregelen istikrarsızlık da dikkate alındığında, politika yapıcıların enflasyonun sürdürülebilir bir şekilde yeniden yüzde 2 seviyesine döneceği konusunda henüz tam bir güvene sahip olmadığını ifade etti.

Bu durumun temkinli olunmasını, yıl sonuna kadar politika faizinin değiştirilmemesini ve belirsiz görünümün vurgulanmaya devam edilmesini gerektirdiğini belirten Sonola, “Yakın zamanda faiz artışına gidileceğine dair bir sinyal beklemiyoruz.” dedi.

Sonola, iletişim beklentisi çıtasının düşük tutulduğunu ve Warsh’un çok fazla şey söylemeyeceğini öngördüklerini vurgulayarak, “Para politikasının izleyeceği seyir ve zamanlamaya dair daha net bir yönlendirme sunan mütevazı bir sinyal bile piyasalar üzerinde olağanüstü bir etki yaratacaktır.” ifadesini kullandı.

“Warsh, enflasyonun seyrinin kontrol altında olduğu mesajını verebilir”

ING Amerika Bölgesel Araştırma Başkanı Padhraic Garvey, Fed’in haziran ayında yayımladığı ekonomiye yönelik tahminlerine göre, FOMC içinde bu yıl faiz artırımı gerekip gerekmediği konusunda 9’a 9’luk bir bölünme olduğuna işaret etti.

Fed Başkanı Kevin Warsh’un faiz beklentilerine ilişkin bir tahmin sunmadığını anımsatan Garvey, ancak güçlü kanaatin, görüş belirtmek zorunda kalsaydı, Warsh’un faiz artırımına karşı çıkan tarafta yer alacağı yönünde olduğunu dile getirdi.

Garvey, faiz artırımı öngören 9 üyeden yalnızca 3’ünün bu yıl oy hakkına sahip olduğunu düşündüklerini ve söz konusu üyelerin zaten faiz artırımından yana oy verdiğini ifade ederek, “Fed’in faiz artırımı yapabilmesi için istihdam ve enflasyon verilerinin, ‘faiz artırımı yok’ diyenleri, görüşlerini değiştirmeye ikna etmesi gerekiyor. Bu nedenle bizim görüşümüz, Fed’in 2027’nin ilerleyen dönemlerine kadar faizleri sabit tutacağı yönünde.” diye konuştu.

Fed Başkanı Warsh’un gelecek 12-18 aylık dönemde enflasyonun seyrinin kontrol altında olduğu mesajı vermesinin piyasalar üzerinde etkili olabileceğini söyleyen Garvey, savaş endişelerinin ve arz akışındaki kısıtlamaların azalmasına bağlı olarak benzin fiyatlarının manşet enflasyonun düşmesine katkıda bulunabileceğini anlattı.

Garvey, TÜFE’de en yüksek ağırlığa sahip bileşen olan barınma maliyetlerinin 12 ay boyunca genel enflasyon üzerinde istikrarlı bir aşağı yönlü baskı oluşturmasının beklendiğini ifade etti.

Özel sektörde ücret artışı ve ortalama saatlik kazançlardaki artışın da enflasyon hedefiyle uyumlu olduğunu kaydeden Garvey, tarifelerin enflasyon üzerindeki yukarı yönlü etkisinin hızla azalacağı konusunda da daha fazla güven duyulabileceğini dile getirdi.

Şirketin Wolfsburg’daki genel merkezinde, yönetim kurulu ile işyeri konseyi arasında toplantılar gerçekleştiriliyor. İşçi temsilcilerinin çağrısıyla düzenlenen ilk toplantıda, yönetimin daha önce duyurduğu tasarruf tedbirlerine ilişkin net açıklamalarda bulunması talep ediliyor.

Şirketin Wolfsburg’daki ana fabrikasında düzenlenen olağanüstü işçi kurultayında konuşan Volkswagen İş Konseyi Başkanı Daniela Cavallo, yeniden yapılanma tartışmaları nedeniyle Volkswagen Üst Yöneticisi (CEO) Oliver Blume’a güvenin zedelendiğini söyledi.

Blume’un da katıldığı ve 10 binden fazla işçinin protesto amacıyla bir araya geldiği kurulda konuşan Cavallo, Almanya’daki fabrikaların tartışmaya açık olmadığını vurguladı.

Cavallo, “Almanya’daki fabrikalar Volkswagen Grubu’na aittir ve buranın ayrılmaz bir parçasıdır. Yönetim kuruluna ve özellikle üst yönetici Oliver Blume’a olan güvenimiz zedelendi. Henüz düzeltilemeyecek boyutta değil ancak ciddi şekilde hasar gördü” ifadelerini kullandı.

Daniela Cavallo, şirketin işten çıkarmaları ve fabrika kapatma planlarını kesin bir dille reddetti.

“Mevcut marjlarla geleceği finanse edemeyiz”
Radikal kesintiler kapsamında ek 50 bin potansiyel istihdam kaybı ve Almanya’daki 5 fabrikanın kapatılması planının ortaya çıkmasının ardından ilk kez işçilerin karşısına çıkan Volkswagen Üst Yöneticisi Oliver Blume ise geri adım atmayacaklarının sinyalini verdi.

Yönetim kurulunun bu stratejiye tamamen bağlı olduğunu ve gerekli adımları atmaya hazırlandığını belirten Blume, Volkswagen’in yüzde 3,8 civarındaki mevcut kar marjlarıyla gelecekteki işlerini finanse etmesinin mümkün olmadığını vurguladı. Blume, agresif Çin rekabeti, Almanya’daki maliyetli kapasite fazlası ve milyarlarca dolarlık ABD gümrük vergisi maliyetlerinin şirketi bu noktaya getirdiğini savundu.

Çalışanlar tepkili
Alman basınına yansıyan haberlere göre, şirket içindeki huzursuzluk giderek tırmanıyor. Şirket içi ağda yayımlanan bir makalede yönetim kurulunun yürüttüğü “felaket dış iletişim” nedeniyle çalışanların ve ailelerinin büyük bir belirsizlik ve korku içinde bırakıldığı ifade edildi.

İşçi temsilcileri, yönetimin şu ana kadar yalnızca “yüzeysel bilgiler” verdiğini belirterek, ağustos sonuna kadar Wolfsburg, Zwickau ve Kassel-Baunatal dahil olmak üzere toplam dokuz ayrı bilgilendirme toplantısı talep etti.

Siyaset ve sendikadan tam destek
Kriz, siyaset ve sendika kanadında da geniş yankı buldu. Aşağı Saksonya Eyaleti Başbakanı Olaf Lies, tesislerin kapatılmasının bir seçenek olamayacağını vurguladı. Almanya’nın en büyük sendikası IG Metall ise yönetimin küçülme planlarında ısrar etmesi halinde kitlesel ve sert protestolar başlatacaklarını duyurdu.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)’nın iki elektronik para ve ödeme hizmetleri şirketinin faaliyet izinlerinin iptal edilmesine dair tebliği Resmi Gazete’de yayımlandı.

Buna göre banka, ilgili kanun uyarınca Payco Elektronik Para ve Ödeme Hizmetleri AŞ ile Junomoney Elektronik Para ve Ödeme Hizmetleri AŞ’nin faaliyet izinlerinin iptal edilmesine karar verdi.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Cemre Vakfı ve İstanbul Teknik Üniversitesi işbirliğiyle 27 Ağustos-1 Eylül tarihlerinde, Demokrasi ve Özgürlükler Adası’nda “NextGenCOP 30.5: İklim Zirvesi ve Gençlik Diplomasi Simülasyonu Programı” düzenlenecek.

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, bu yıl ilk kez Türkiye’nin ev sahipliğinde düzenlenen ve iklim kriziyle mücadelede Birleşmiş Milletler’in (BM) en önemli zirvesi olan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin (UNFCCC) 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, gençler için önemli bir organizasyon hayata geçirilecek.

 

NextGenCOP 30.5, Türkiye’nin bu yıl üstlendiği COP31 ev sahipliği ve başkanlığı sürecinde gençlerin iklim diplomasisine daha güçlü katılımını destekleyen önemli çalışmalardan biri olarak öne çıkıyor.

COP31 öncesinde İstanbul’da gerçekleştirilecek NextGenCOP 30.5 ile gençlerin yalnızca iklim gündemini takip eden bir paydaş değil, fikir geliştiren, müzakere eden, uzlaşı arayan ve çözüm üreten aktörler olarak sürece katılması amaçlanıyor.

 

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakan Murat Kurum’un 28 Ağustos’ta açılışını gerçekleştireceği programlara 200 delege katılacak ve 6 müzakere bloğu ile 3 müzakere konusu üzerinde fikir alışverişinde bulunacak.

Katılımcılar, BM’nin iklim diplomasisi sürecinden ilham alan ortak bir iklim anlaşmasını müzakere edip taslağını hazırlayacak ve oylayarak kabul sürecini tecrübe edecek.

 

MÜZAKERE AZALTIM, İKLİM FİNANSMANI VE UYUM TEMALARINDA ŞEKİLLENECEK

NextGenCOP 30.5 kapsamında gerçekleştirilecek müzakereler, küresel iklim gündeminin önemli başlıklarından azaltım, iklim finansmanı ve uyum olmak üzere üç ana tema etrafında şekillenecek.

Program kapsamında ilk gün tanışma ve oryantasyon etkinlikleri, ikinci gün açılış ve müzakereler, üçüncü gün müzakereler kapsamında “Azaltım ve İklim Finansmanı Çalıştayı”, dördüncü gün “Uyum ve Kriz Yönetimi Çalıştayı” ve beşinci gün ise “Nihai Müzakereler ve Antalya Anlaşması” imzalanıp açıklanacak.

 

GENÇLER, BM’NİN İKLİM DİPLOMASİSİNİ TECRÜBE EDECEK

Delegeler, hafta boyunca yürüttükleri müzakereler sonucunda BM’nin iklim diplomasisi terminolojisinden ve karar alma süreçlerinden esinlenen ortak bir metin üzerinde çalışacak.

Bu kapsamda, 6 müzakere bloğunun hazırladığı öneriler genel kurulda ele alınacak, taraflar metinler üzerinde müzakere edecek, değişiklik önerileri sunacak ve nihai anlaşmayı oylayacak.

Böylece genç katılımcılar, bir uluslararası iklim anlaşmasının fikir aşamasından müzakereye, uzlaşı arayışından nihai karar sürecine kadar nasıl şekillendiğini uygulamalı olarak deneyimleyecek.

 

MAVİ VE YEŞİL BÖLGE ÇALIŞMALARI YAPILACAK

Programlar kapsamında Mavi Bölge çalışma alanında İklim Diplomasisi Simülasyonu kapsamında delegeler uluslararası müzakere bloklarını temsil ederek küresel iklim politikaları üzerinde uzlaşma arayacak.

Öte yandan müzakereler, zirvenin nihai çıktısı olacak “Antalya Anlaşması” ile tamamlanacak.

Yeşil Bölge çalışma alanında İnovasyon ve Girişimcilik kapsamında Cambridge girişimcilik ekosisteminden 5 ve Türkiye’den 5 olmak üzere toplam 10 iklim odaklı girişim, delegeler, yatırımcılar ve politika yapıcılarla buluşacak, 3 dakikalık sunumlar ve teknoloji gösterimleri yapacak.

 

TEK KULLANIMLIK PLASTİK YASAĞI UYGULANACAK, YAKA KARTLARI TOHUMLU KAĞITTAN ÜRETİLECEK

Sıfır Atık ve Sürdürülebilirlik Etkinliği kapsamında Türkiye’nin “Sıfır Atık” vizyonu doğrultusunda adada gıda ve enerji tasarrufu sağlanacak, tek kullanımlık plastik yasağı uygulanacak ve dijital dokümantasyonlar kullanılacak.

Katılımcı yaka kartları ise doğaya geri kazandırılabilen tohumlu kağıttan üretilecek.

 

“1,5°C HEDEFİNİ YAKIN TUT” YÜRÜYÜŞÜ

Kültürel Gala, Meşaleli Ada Yürüyüşü Etkinliği kapsamında 28 Ağustos’ta delegelerin kendi geleneksel kıyafetleriyle katılacağı “Kültür, Folklor Galası” yapılacak.

31 Ağustos kapanış töreni sonrası ise küresel ısınma sınırına dikkat çekmek amacıyla “1,5°C Hedefini Yakın Tut” temalı meşaleli ada yürüyüşü gerçekleştirilecek.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, yazılı açıklamasında, Antalya-Alanya Otoyolu Projesi kapsamında süren çalışmalara ilişkin bilgi verdi.

Otoyolun Antalya ve Alanya arasında artan ulaşım talebine cevap vereceğini belirten Uraloğlu, yolun hizmete alınmasıyla yerli ve yabancı turistlerin bölgeye ulaşımının daha hızlı hale geleceğini ifade etti.

Uraloğlu, 84 kilometresi ana gövde, 38 kilometresi bağlantı yolu olmak üzere toplam 122 kilometre uzunluğunda projelendirilen otoyolun her iki yönde üçer şeritli ana gövde ile gidiş ve geliş yönlerinde toplam 4 şeritli bağlantı yollarından oluşacağını aktararak, güzergahın Serik Kavşağı’ndan başlayarak Konaklı’nın kuzeyindeki Alanya Batı Kavşağı’nda son bulacağını kaydetti.

Proje kapsamında Serik, Taşağıl, Manavgat, Manavgat Doğu, Alarahan, Konaklı ve Alanya Batı olmak üzere toplam 7 kavşak bulunduğuna dikkati çeken Uraloğlu, otoyolda ayrıca toplam 4 bin 365 metre uzunluğunda 5 tünel ve toplam 5 bin 966 metrelik 16 viyadüğün yer aldığını bildirdi.

Uraloğlu, çalışmalara ilişkin şunları kaydetti:

“2 tünelde kazı destekleme işleri tamamlanmış olup nihai beton imalatlarına ve 3 tünelde de kazı destekleme işlerine devam ediyoruz. 16 viyadüğün 15’inde de fore kazık, temel kazı, donatı ve beton çalışmalarını sürdürüyoruz. Toplam 14 altgeçit, 5 üstgeçit ve 6 köprü ile 47 menfezde çalışmalarımıza devam ediyoruz. Proje genelinde ise yüzde 30 fiziki ilerleme sağladık. Antalya-Alanya Otoyolu’nun tamamlanmasıyla mevcut güzergahta 2,5 saat süren seyahat 36 dakikaya düşecek. Proje sayesinde yıllık 23 milyar lirası zamandan, 900 milyon lirası akaryakıttan olmak üzere toplam 23,9 milyar lira tasarruf sağlayacağız. Karbon salımını da yıllık 47 bin ton azaltacağız.”

Ticaret Bakanlığı, temmuz ayı ve yılın ilk 7 ayına ilişkin faaliyet illerine göre ihracat verilerini açıkladı.

Buna göre, İstanbul geçen ay 5 milyar 846 milyon dolarla en fazla ihracat yapan il oldu. Kentin ihracatı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0,6 azaldı.

İstanbul’u, 3 milyar 389 milyon dolarla ve yüzde 1 azalışla Kocaeli izlerken 2 milyar 74 milyon dolar ve yüzde 6,9 yükselişle İzmir takip etti.

Kıymetli veya yarı kıymetli taşlar faslı, 968 milyon 320 bin dolarla İstanbul’un ihracatında ilk sırada yer aldı. Bu faslı, 517 milyon 229 bin dolarla örme giyim eşyası ve aksesuarları, 497 milyon 991 bin dolarla kazanlar makineler izledi.

Kocaeli’de motorlu kara taşıtları 1 milyar 168 milyon 100 bin dolarla en fazla dış satım yapılan sektör oldu. Bu faslı, 335 milyon 858 bin dolarla mineral yakıtlar ve yağlar, 334 milyon 815 bin dolarla elektrikli makine ve cihazlar takip etti.

İzmir’in ihracatında, mineral yakıtlar ve yağlar 351 milyon 305 bin dolarla ilk sırada yer aldı. Söz konusu faslın ardından, 233 milyon 799 bin dolarla motorlu kara taşıtları, 212 milyon 539 bin dolarla kazanlar, makineler geldi.

İlk 3 ilin en fazla ihracat yaptığı ülkeler

İstanbul’un ihracatında, 406 milyon 654 bin dolarla ABD ilk sırada yer aldı. Bu ülkeyi, 352 milyon 578 bin dolarla Almanya ve 343 milyon 963 bin dolarla Birleşik Arap Emirlikleri izledi.

Kocaeli, en fazla ihracatı 339 milyon 62 bin dolarla Almanya’ya yaptı. Bu ülkenin ardından, 334 milyon 84 bin dolarla İngiltere ve 169 milyon 647 bin dolarla ABD geldi.

İzmir’in en fazla ihracat yaptığı ülke, 191 milyon 881 bin dolarla Almanya oldu. Bu ülkeyi, 128 milyon 526 bin dolarla ABD, 119 milyon 682 bin dolarla Nijer takip etti.

İhracatını tutar bazında en çok artıran iller

Temmuzda yıllık bazda ihracatını en fazla artıran iller sıralamasında, Mersin 194 milyon dolarlık artışla ilk sırada yer aldı. Bu ili, 135 milyon dolarla İzmir, 129 milyon dolarla Antalya izledi.

Böylece, ocak-temmuz döneminde 22 il 1 milyar doların üzerinde ihracat yaptı, 54 il de ihracatını artırdı.

Ukrayna’nın Rus enerji altyapısına yönelik yoğunlaşan saldırıları, ülkede rafineri faaliyetlerini sekteye uğratarak dünyanın önde gelen petrol üreticisi ve ihracatçısı konumundaki ülkeyi petrol ürünü ithalatına itiyor.

AA muhabirinin yaptığı derlemeye göre, Rusya’nın enerji gelirlerini azaltarak savaşın finansmanını sekteye uğratmayı amaçlayan Ukrayna, son dönemde özellikle ülkenin rafineri ve ihracat altyapısını hedef alıyor.

Ağustosta Orsk, TANECO, Ilsky, Bashneft-Novoil ve Yaroslavl dahil çok sayıda rafineri saldırıların hedefi olurken, temmuz sonundan itibaren Volgograd, Saratov ve Ryazan gibi büyük tesislerde de üretim kesintileri yaşandı.

S&P Global Energy uzmanlarının tahminlerine göre, Rus rafinerilerinde işlenen ham petrol miktarı temmuzda günlük ortalama 3,7 milyon varile gerileyerek geçen yıl ortalamasının yüzde 28 altında gerçekleşti.

Rafineri faaliyetlerindeki bu düşüş benzin üretimine de yansırken, Moskova yakıt arzında darboğaza girdi. Bu kapsamda ülkenin benzin üretimi temmuz başında mevsimsel iç talebin yaklaşık yüzde 65’ini karşılayabilecek seviyeye kadar gerilerken, bazı bölgelerde akaryakıt istasyonlarında satışlara sınırlamalar getirildi.

Rus hükümeti, iç piyasadaki arz sıkıntısını hafifletmek amacıyla benzin ihracatına yönelik geçici yasağı 31 Ocak 2027’ye kadar uzatırken, petrol şirketlerinden sorun yaşanan bölgelere sevkiyatları artırmalarını istedi.

– Dev petrol üreticisi benzin ithalatına yöneldi

Dünyanın ikinci büyük ham petrol üreticisi Rusya’da rafineri faaliyetlerindeki aksamalar nedeniyle iç piyasadaki yakıt arzında sıkıntı yaşayan Moskova yönetimi, ayrıca dış kaynaklardan petrol ürünü tedarikini artırma yoluna gitti.

S&P Global Commodities at Sea (CAS) ve Kpler gemi takip verilerine göre, Rusya, iç piyasadaki arz sıkıntısını hafifletmek için temmuz sonundan bu yana deniz yoluyla 1 milyon varilin üzerinde benzin ithal etti.

Bu doğrultuda, Hindistan menşeli toplam 1 milyon 6 bin varil benzin Mısır üzerinden Moskova’ya sevk edilirken, Fas’tan yüklenen menşei belirsiz 300 bin varillik benzin kargosu da ülkeye ulaştı.

Öte yandan Rusya, deniz yoluyla yapılan ithalatın yanı sıra Belarus ve Kazakistan’dan da benzin tedarik etti.

Sektör kaynaklarından derlenen verilere göre, Belarus’tan Rusya’ya demir yoluyla yapılan benzin sevkiyatı temmuzda önceki aya göre yüzde 13 artarak 212 bin tona ulaşırken, Kazakistan da aynı ay Rusya’ya yaklaşık 1000 tonluk benzin sevkiyatı gerçekleştirdi.

– Ham petrol ve petrol ürünü ihracatında zıt seyir

Rafinaj sektöründe yaşanan aksaklıklar sürerken, Rusya’nın ham petrol ve petrol ürünü ihracatındaki ters yönlü seyir dikkati çekiyor.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre, Rusya’nın petrol ürünü ihracatı temmuzda önceki aya göre günlük 400 bin varil azalarak 1,4 milyon varile geriledi. İhracat geçen yılın aynı dönemine göre de günlük 1,3 milyon varil düştü.

Buna karşın, ülkenin ham petrol ihracatı temmuzda aylık bazda günlük 200 bin varil azalarak 5,6 milyon varile gerilese de geçen yılın aynı ayına göre günlük 800 bin varil arttı. Bu durum, Rusya’nın ham petrol ihracatını sürdürebildiğini ancak rafinerilerine yönelik saldırıların benzin ve motorin üretimini sekteye uğrattığını ortaya koyuyor.

– Rusya’nın güvenilir petrol tedarikçisi konumu sorgulanıyor

Energy Aspects Kıdemli Petrol Ürünleri Analisti Natalia Losada, AA muhabirine, Rusya’nın ağırlıklı olarak benzin ve jet yakıtı ithal ettiğini belirterek, “Bu oldukça sıra dışı bir gelişme ve Rusya’nın rafinaj sisteminin ciddi ölçüde zayıfladığını ortaya koyuyor.” dedi.

Losada, mevcut yakıt arzı üzerindeki baskının büyük ölçüde Ukrayna’nın saldırılarından kaynaklandığını ifade ederek, “Ukrayna’nın saldırılarının devam ettiği bir senaryoda küresel arz dengeleri, özellikle motorin piyasasında, önemli ölçüde sıkı kalabilir. Bununla birlikte, Rusya’nın yakıt talebinin kış aylarında yaza kıyasla azalması bir miktar rahatlama sağlayabilir.” değerlendirmesinde bulundu.

Oslo Üniversitesinde Doktora Sonrası Araştırma Görevlisi Francesco Sassi de Rusya’nın petrol ürünleri ithalatçısı konumuna gelmesinin ülkenin enerji güvenliği açısından risk oluşturduğuna dikkati çekerek, “Rusya’nın petrol ürünleri ithalatçısı konumuna gelmesi, Moskova’nın enerji güvenliği açısından açık bir tehdit oluştururken, uzun vadede ekonomik olarak sürdürülemez.” yorumunu yaptı.

Sassi, Rusya’nın küresel enerji düzenindeki konumunun, petrolün taşınması ve depolanmasına yönelik altyapı ile rafinaj ve dağıtım tesislerinin güvenliğine dayandığına işaret ederek, “Ukrayna’nın insansız hava araçlarıyla yürüttüğü saldırı stratejisi bu güvenlik standardını ortadan kaldırarak Rusya’nın petrol ihracatının güvenilirliğini ciddi biçimde sorgulanır hale getirdi.” ifadelerini kullandı.

– Küresel petrol ürünleri arzı riske girebilir

ICIS’te Kıdemli Petrokimya Uzmanı Paolo Scafetta da rafineri kesintilerinin sürmesi halinde Rusya’nın daha fazla petrol ürününü iç piyasada tutmak ve ilave benzin ile motorin tedarik etmek zorunda kalabileceğini aktardı.

Scafetta, bu durumun petrol ürünü ihracatının azalması ve ithalatın artması anlamına geldiğine değinerek, sözlerini şöyle tamamladı:

“Bu durum, halihazırda arzın kısıtlı olduğu küresel petrol ürünleri piyasası üzerindeki baskıyı artırabilir. Avrupalı alıcılar, motorin ve jet yakıtı gibi rafine petrol ürünlerinin tedarikinde Rus alıcılarla giderek daha fazla rekabet etmek zorunda kalabilir. Bu da Avrupa motorin piyasasında arzın daralmasına ve rafineri marjlarının desteklenmesine yol açabilir.”