ABD’de açıklanan istihdam verileri ve jeopolitik gelişmelere ilişkin iyimserlikten kaynaklı pozitif etkilerle altının onsu temmuz ayına pozitif başladı.

ABD’de tarım dışı istihdam haziranda 57 bin kişi artarak piyasa beklentilerinin oldukça altında gerçekleşti. İstihdamda, profesyonel ve ticari hizmetler, sosyal yardım ve sağlık hizmetleri alanlarında artış eğilimi sürerken eğlence ve konaklama sektöründe ise istihdam kaybı yaşandı.

Tarım dışı istihdamda nisanda kaydedilen artış 179 binden 148 bine, mayıstaki artış 172 binden 129 bine revize edildi.

ABD’de işsizlik oranı haziranda yüzde 4,2’ye geriledi. Piyasa beklentileri bu dönemde işsizlik oranının mayısta olduğu gibi yüzde 4,3 seviyesinde gerçekleşmesi yönündeydi. Bu durum, Fed’in gelecek dönemde faiz patikasında daha esnek hareket edebileceğine yönelik fiyatlamaları desteklerken yatırımcıların faiz artırımı beklentilerini düşürmesine yol açtı. Bu gelişmeyle dolara olan talebin azalması da altın başta olmak üzere değerli metal fiyatlarını destekledi.

Altının onsu ABD’de beklenenden düşük gelen istihdam verilerinin ardından Fed’in faiz artırımı beklentilerini düşürmesiyle 5 haftanın ardından haftalık bazda yüzde 2,5 artarak 4 bin 175 dolara çıktı ve ilk haftalık kazancını elde etti.

Öte yandan, jeopolitik gerginliklerin azalmasıyla petrol fiyatlarının savaş öncesi seviyelere gerilemesi de altın fiyatlarını desteklerken geçen hafta teknoloji hisselerinde görülen düşüşlerden dolayı yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşması da fiyatlardaki yükselişte etkili oldu.

Orta Doğu’daki jeopolitik gelişmelerin enflasyonist baskıları güçlendireceğine yönelik endişeler ve bu endişelerin Fed’e yönelik “şahin” beklentileri artırması bu yıl altın fiyatlarındaki düşüşte etkili olurken altının onsu yılın ilk yarısında yüzde 7,1 değer kaybetmişti.

“(ABD’nin tarım dışı istihdam verisi) Bu da getiri açısından altına destek sağladı”

Avustralya merkezli KCM Trade Global Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, altının bu hafta doların geçirdiği hafif düşüşten fayda sağladığını belirtti.

Beklenenden zayıf gelen tarım dışı istihdam verilerinin doların ivmesini bir miktar kırdığını ve bunun da altının yükselişine katkıda bulunduğunu ifade eden Waterer, “100 bin artışın altında açıklanan tarım dışı istihdam verisi, Fed’in faiz artırımlarına yönelik aciliyeti bir dereceye kadar azalttı, bu da getiri açısından altına destek sağladı.” dedi.

Waterer, petrol fiyatlarının düşük seviyelerde seyrettiğini ve bu durumun da enflasyon açısından altına destek olduğunu kaydetti.

Altın için daha iyi bir hafta olduğunu ancak yılın başlarında yakaladığı ivmeyi henüz geri kazanamadığını vurgulayan Waterer, “Altının yükseliş ivmesini daha da artırabilmesi için doların daha da değer kaybetmesi gerekecektir. ” değerlendirmesinde bulundu.

Teknoloji şirketlerinin yapay zeka yatırımlarının artması ve ABD/İsrail-İran Savaşı’ndan kaynaklı arz endişeleri yılın ilk yarısında baz metal fiyatlarını yukarı yönlü etkilerken, bakır ve alüminyum fiyatları bu yükselişlerde başrol oynadı.

Bakırın libresi, söz konusu dönemde uluslararası piyasalarda yapay zeka veri merkezlerinden gelen yoğun talep ve küresel arza yönelik sıkıntılarla 6,67 dolara ulaşarak rekor kırdı.

Orta Doğu’daki gerginliklerin küresel ekonomik aktivite üzerinde risk oluşturmasıyla ABD/İsrail-İran Savaşı başladıktan sonra bakır fiyatlarında geri çekilmeler görülmesine karşın bu ürünün tedarikine ilişkin sıkıntıların ve talebin devam etmesi fiyatların tekrar toparlanmasını sağladı.

ABD/İsrail-İran Savaşı’nın başlaması sonrasında petrol tedarikine ilişkin bozulmaların yenilenebilir enerjiye ilgiyi artırması da bakır fiyatlarındaki yükselişte etkili oldu.

Özellikle Asya ve Avrupa ülkelerinin fosil yakıtlara ulaşımının sınırlı hale gelmesiyle bu ülkeler, yenilenebilir enerji tarafına tekrar yoğunlaştı.

Petrol arzının belirli bir coğrafyada yoğunlaşması, bölgesel gerilimlerin küresel enerji fiyatları üzerinden hızla yayılmasına neden olurken enerji ithalatçısı ülkeler açısından maliyet enflasyonunun kolayca tetiklenmesine yol açtı.

Öte yandan, enerji arz güvenliğine ilişkin belirsizlikler, sadece kısa vadeli fiyatlamaları değil, orta-uzun vadede tedarik zincirinde çeşitlendirme, enerji dönüşümü ve stratejik rezerv politikalarının önemini de artırdı.

Son zamanlarda da Hürmüz Boğazı kaynaklı sıkıntılardan dolayı kükürt tedarikinin de olumsuz etkilenmesi bakır fiyatlarının rekor kırmasında etkili oldu. Özellikle Zambiya ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti’ndeki bakır üretim hatları, cevher ayrıştırma için gereken sülfürik asit üretiminde bu kükürde bağımlı durumda. Bu lojistik darboğaz, küresel bakır arzını doğrudan tehdit eder duruma geldi.

Artan yapay zeka altyapısı yatırımları, elektrikli araç talebindeki büyüme ve yenilenebilir enerji dönüşümünün bakıra yönelik küresel talebini hızla artırdı. Diğer yandan savaş kaynaklı yükselen enerji ve nakliye maliyetleri hem üretim hem de lojistik tarafında ciddi maliyet baskısı oluşturdu.

Dünyanın en büyük bakır üreticisi Şili’de üretimde yaşanan düşüş, arz-talep dengesini talep lehine bozarak fiyatları destekleyen önemli unsurlardan biri olarak öne çıktı. Çin’in bakır ithalatının güçlü seyretmesi de bakır talebinin güçlü kaldığını gösterdi.

ABD merkezli Freeport şirketinin Endonezya’daki Grasberg madeninde yaşanan ıslak cevher sorunu nedeniyle bakır üretiminin 2027 sonuna kadar tam kapasiteye ulaşamayacağına ilişkin haberler de arz endişelerini artırdı.

Bakırın libresi böylece ocak ayında yüzde 5, şubat ayında yüzde 1,2 arttı.

Orta Doğu’daki savaşın başlamasının ardından mart ayında yüzde 6 azalan bakırın libresi bu gelişmelerle kayıplarını telafi etti. Nisan ayında yüzde 6 değer kazanan bakırın libresi, mayıs ayında da yükselişlerine devam etti. Mayıs ayında yüzde 6,8 değer kazanan bakırın libresi, 2 Haziranda 6,67 dolarla rekor kırdı.

Haziran ayını yüzde 2,8 düşüşle tamamlayan bakırın libresi, bu düşüşe karşın yıl genelinde yatırımcısını sevindirdi.

Bakırın libresi yılın ilk yarısını yüzde 9,8 artışla 6,09 dolardan tamamladı.

Alüminyum üretiminde Orta Doğu öne çıkıyor

Alüminyum fiyatları da Londra Metal Borsasında ABD/İsrail-İran Savaşı kaynaklı risklerin arz endişelerine neden olmasıyla bu yıl sert yükseldi.

ABD/İsrail-İran Savaşı’nın başlaması sonrasında emtia piyasasında alüminyum en çok etkilenen ürünlerden bir tanesi oldu.

Hürmüz Boğazı’nın kapanması ile Katar, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) toplam 6,2 milyon ton civarındaki yıllık alüminyum üretimi ve ihracatı risk altında kaldı. Bu üç ülkenin Hürmüz Boğazı üzerinden alüminyum ihracatı yüzde 80’lik orana sahip.

ABD/İsrail-İran Savaşı başladıktan sonra BAE merkezli Emirates Global Aluminium’a (EGA) ait Et-Tavila tesisinin, İran’ın füze ve insansız hava araçlarıyla (İHA) Halife Ekonomik Bölgesi’ne düzenlediği saldırılarda zarar görmesi de arza ilişkin endişelerin kayda değer bir şekilde artmasına neden oldu.

Savaş başlamadan önce de küresel alüminyum piyasasında arz sıkıntıları varken savaş sonrası arz sıkıntıları daha da şiddetlendi.

Bu durum, Hürmüz Boğazı’nın global ham madde piyasaları açısından petrol ve doğal gaz dışında da oldukça kritik olduğunun net göstergesi oldu.

Alüminyum üretiminde maliyetin yaklaşık yüzde 40’ı elektrik maliyetinden kaynaklanıyor. Söz konusu enerji maliyetinde son dönemde yaşanan artış alüminyum maliyetlerinde artışa yol açtı. Bu da fiyatlamaları yukarı çeken diğer bir unsur oldu.

Dünyada en fazla alüminyum üreten ülke olan Çin’in söz konusu madenin üretimine üst sınır getirmiş olması nedeniyle, talep arttığı zaman arz bunu desteklemiyor ve bu da fiyatlara yansıyor.

Bu gelişmelerle Londra Metal Borsası’nda işlem gören alüminyumun ton başına fiyatı ocak ayında yüzde 5 artarak 3 bin 144 dolara çıktı. Şubat ayında yüzde 0,1 azalarak 3 bin 140 dolara inen alüminyum martta yüzde 10,4 artışla 3 bin 467 dolara, nisanda yüzde 0,2 yükselişle 3 bin 474 dolara, mayısta yüzde 5,5 artışla 3 bin 666,5 dolara ulaştı.

Söz konusu madenin ton fiyatı, 2 Haziran’da 3 bin 787 dolara kadar çıkarak 4 yılın en yüksek seviyesini görse de ABD ve İran arasında imzalanan barış anlaşmasının jeopolitik gerilimlere yönelik kaygıları azaltması nedeniyle ayı yüzde 15,8 azalışla 3 bin 88,5 dolardan tamamladı.

Haziran ayındaki düşüşe karşın alüminyumun ton başına fiyatı yılın ilk yarısında yüzde 3 arttı.

“Bakırdaki yükselişin sebebi yapay zeka yatırımlarındaki patlama”

Finansal hizmetler şirketi Capital.com Kıdemli Finansal Piyasalar Analisti Kyle Rodda, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, bakırdaki yükselişin sebebi olarak yapay zeka yatırımlarındaki patlama olduğunu söyledi.

Rodda, bu durumun çoğunlukla veri merkezlerinin inşasından kaynaklı olarak piyasada ciddi bir sıkışıklığa yol açtığını belirtti.

ABD ticaret politikasının da yılın farklı dönemlerinde bakır fiyatlarına etkisi olduğunu ifade eden Rodda, ayrıca 2026’nın başlarında doların değer kaybetmesinin de bakır piyasasını desteklediğini vurguladı.

Rodda, “Ancak günün sonunda mesele, yapay zeka ve arz dengesinde bitiyor. Bu durum da bize fiyatların güçlü bir şekilde desteklenmeye devam edebileceğini düşündürüyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Entegre yassı çelik üreticisi Erdemir bu yıl 61’inci işletme yıl dönümünü kutluyor. Yıl dönümünde düzenlenen hizmet ödülleri töreninde, 15 ve 20’nci hizmet yılını tamamlayan çalışanlara ödülleri takdim edildi. Törene katılan ve üretim faaliyetlerini yerinde inceleyen OYAK Genel Müdürü ve Erdemir-İsdemir Yönetim Kurulu Başkanı Murat Yalçıntaş, Erdemir ve İsdemir Yönetim Kurulu Üyeleri Erdemir’i ziyaret etti.

OYAK’ın Maden Metalürji Şirketleri bünyesinde 1965’ten beri faaliyet gösteren Erdemir’den yapılan açıklamada bugün yaklaşık 4 milyon ton ham çelik ve 5 milyon ton nihai mamul üretim kapasitesi olduğu belirtildi. Şirket, Ar-Ge altyapısı ve ürün çeşitliliği ile küresel ölçekte rekabet gücünü artırdığını bildirdi.

Açıklamanın devamında “Erdemir bağlı kuruluşlarıyla Dünya Çelik Birliği’nin 2025 yılı ham çelik üretimi verilerine göre dünyada 52’nci, AB’ye üye ülkelerin üreticileri arasında ise 4’üncü sırada yer alıyor ve yaklaşık 13 bin kişiye doğrudan istihdam sağlıyor. 2026 itibarıyla üretim portföyünde yer alan yassı çelik kalite sayısını 619’a yükselten Erdemir, yüksek katma değerli üretimiyle öne çıkıyor. Özellikle son yıllarda savunma sanayinin yerlileşmesine sağladığı katkılarla Türkiye’nin stratejik öneme sahip şirketleri arasında yer alıyor” denildi.

‘ERDEMİR GELECEK İNŞA EDEN BİR KURUMDUR’

Erdemir’in 61’inci işletme yıl dönümü kapsamında üretim tesislerini ziyaret ederek çalışanlarla bir araya gelen Murat Yalçıntaş, Erdemir’in Türkiye sanayisindeki stratejik rolüne dikkat çekti.

Yalçıntaş “OYAK’ın ülkemiz ve üyelerimiz için değer üretme sorumluluğunun en güçlü temsilcilerinden olan Erdemir, gelecek inşa eden bir kurumdur. Sanayimizin çarklarının kesintisiz dönmesi, dışa bağımlılığın azaltılması ve rekabet gücümüzün sürdürülebilir şekilde artırılmasında Erdemir’in imzası vardır. İnsanı, bilgiyi ve teknolojiyi merkeze alan entegre sanayi yaklaşımımızın taşıyıcısı olan Erdemir, OYAK ekosistemi içinde stratejik bir güçtür” dedi.

Türkiye’nin kalkınma hamlelerinde Erdemir’in vazgeçilmez bir rol üstlendiğini belirten Murat Yalçıntaş, savaşların yaşandığı, belirsizliklerin arttığı, tedarik zincirinin kırıldığı bir ortamda sanayinin sürdürülebilirliği açısından da Erdemir’in stratejik rolünün altını çizdi. Yalçıntaş, yerlileşmenin giderek önem kazandığı günümüzde Erdemir’in yüksek katma değerli ve sürekli çelik tedarikiyle başta savunma sanayii olmak üzere ülkemiz için kritik öneme sahip sektörlerde tedarik zincirindeki kırılma riskini ortadan kaldırarak ve dışa bağımlılığı azaltarak, yerli sanayi üretiminin sürekliliğini sağladığını ifade etti.

Türk donanması envanterindeki en büyük gemi olması planlanan Millî Uçak Gemisi (MUGEM) ve Türk savunma sanayiinin en dikkat çekici adımlarından biri olan Altay Tankı Projesi’nde Erdemir’in kritik bir rol üstlendiğini hatırlatan Yalçıntaş “Erdemir, ülkemiz için bir güven unsurudur” diye konuştu.

‘ÇELİĞİ ELİNDE TUTAN GÜCÜ ELİNDE TUTAR’

Erdemir’in, Türkiye’nin çehresini değiştiren bir yatırım olduğuna dikkat çeken Erdemir Genel Müdürü Şaban Yazıcı ise “Erdemir Türkiye’de ağır sanayi yatırımlarının önünü açmış yerli üretim kapasitesinin gelişmesine ivme kazandırmış, nitelikli mühendislik kültürünün gelişmesine katkı sunmuş, etrafında şekillenen tedarik ekosistemi ile sanayileşmenin yayılmasına imkan tanımıştır. Erdemir sanayi sistemi kuran bir aktördür. Teknolojik, mühendislik ve insan kaynağı birikimi ile Erdemir bugün çelik sektörü için bir okul, Türkiye Sanayi hafızasında kalıcı bir kurumdur” ifadelerini kullandı.

Sanayinin ana hammaddesinin Erdemir’den sağlandığını ifade eden Yazıcı, “Kullandığımız ev aletleri, beyaz eşya, tarım aletleri, arabalar, makine ekipmanları, gemi inşaat sanayi, rüzgar enerji santralleri, bütün altyapı yatırımları kısaca aklınıza gelebilecek her türlü ürünün ana hammaddesi çeliğe bağlıdır. Dolayısıyla çeliği elinde tutan gücü elinde tutar” ifadelerini kullandı.

Erdemir’in geçmişte olduğu gibi bugün de geleceğin ihtiyaçları için çalıştığına vurgu yapan Yazıcı, Erdemir’de bugün 600’ün üzerinde çelik kalitesi üretildiğini ifade etti. Çelik sektöründe ilk ve en donanımlı Ar-Ge alt yapısına sahip şirket olan Erdemir’in niş ve katma değerli ürünlerin üretimi için çalışmaya devam edeceğini söyledi.

Erdemir’in kurulduğu bölgeye de önemli katkılar sağladığına da dikkat çeken Yazıcı, “Erdemir bulunduğu bölgede ekonomik ve sosyal hayatın temel taşıdır. Bölgesel istihdamın bir kısmını doğrudan veya dolaylı olarak sağlıyoruz. Yan sanayi ve hizmet sektörlerinin gelişmesine katkı sunuyoruz. Karadeniz Ereğlisi’nin ‘sanayi kenti’ kimliğinin oluşmasında öncü rol alıyoruz, yerel paydaşlarımızla birlikte güçlü iş birlikleri kurmaya devam edeceğiz” dedi.

Dünya Bankası desteğiyle, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda TÜBİTAK ve KOSGEB tarafından yürütülen SAYEM 1833 – Türkiye Yeşil Sanayi Projesi kapsamında önemli bir teknolojik dönüşüm programı desteklenmeye hak kazandı.

Bu stratejik program ile demir-çelik sektöründe yaygın olarak kullanılan DC tahrik sistemlerinin yüksek verimlilik, düşük bakım maliyeti ve sürdürülebilirlik avantajı sunan yerli ve milli AC tahrik sistemleri ile dönüştürülmesi hedefleniyor.

WAT Motor yürütücülüğünde gerçekleştirilen bu Ürünleştirme Programı üç ana ürün geliştirme projesinden oluşuyor.

WAT Motor, İstanbul Teknik Üniversitesi ve Analiz Motor tarafından yürütülen AC dönüşüm için verimlilik odaklı motor ailesi geliştirilecek. Yıldız Teknik Üniversitesi, Sönmez Trafo ve Genkor tarafından yüksek verimli endüstriyel sürücü platformu oluşturulacak. PGR ile Toprakkale Sac tarafından ağır hizmet tipi redüktör sistemleri tasarımı projeleri yürütülecek.

Üniversite ve sanayideki yetenekleri bir araya getiren 8 paydaşlı AR-GE ve ürünleştirme çalışması ile haddehane uygulamalarına yönelik yüksek güçlü ve rekabetçi ürünlerin geliştirilmesi, elektrikli tahrik sistemleri ve güç elektroniğinde yerli yetkinliğin artırılması ve ihracat potansiyeli yüksek sürdürülebilir çözümlerin ürünleştirilmesi amaçlanıyor.

Yüzde 96,5 verimlilik hedefi

Programın temel hedeflerinden birini, halen yaygın olarak kullanılan ve verimlilikleri yüzde 82-88 seviyelerinde kalan DC motor sistemlerinin yerine yüzde 96,5 ve üzeri verimlilik seviyesine sahip senkron motor tabanlı tahrik sistemleri geliştirmek oluşturuyor.

Bu sayede hem enerji tüketimi hem de karbon emisyonları önemli ölçüde azaltılabilecek, aynı zamanda bakım ihtiyacı düşürülerek işletme sürekliliği artırılacak.

Geliştirilecek sistemler, ayrıca enerji geri kazanımı, gelişmiş kontrol algoritmaları ve kestirimci bakım gibi özelliklerle desteklenerek modern haddehane uygulamalarının ihtiyaçlarına uygun şekilde tasarlanacak.

Program kapsamında ayrıca haddehanelerin yüksek tork gereksinimlerini karşılayabilecek ağır hizmet tipi redüktör sistemleri de yerli olarak geliştirilecek. Böylece motor, sürücü ve mekanik güç aktarım sistemlerini kapsayan bütüncül bir yerli teknoloji platformu oluşturulacak.

Sanayi ve üniversitelerin birlikte yer aldığı bu yapı sayesinde Türkiye’nin elektrikli tahrik sistemleri ve güç elektroniği alanındaki mühendislik kapasitesinin geliştirilmesi hedefleniyor.

Program sonunda ortaya çıkacak yerli ve özgün teknolojilerin yalnızca Türkiye’deki sanayi tesislerinde kullanılmakla kalmayıp, Avrupa başta olmak üzere küresel pazarlarda ihracat potansiyeli taşıyan rekabetçi ürünlere dönüşmesi amaçlanıyor.

Bu kapsamda geliştirilecek yeni nesil tahrik sistemleri, enerji verimliliğini artıran, karbon emisyonlarını azaltan ve sürdürülebilir üretimi destekleyen teknolojiler sunarak Türkiye’nin sanayide yeşil dönüşüm ve yüksek katma değerli üretim hedeflerine önemli katkılar sağlayacak.

Türkiye’nin en enerji yoğun sanayi alanlarından biri

Avrupa Birliği tarafından uygulamaya alınan Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM), demir-çelik üretiminde karbon yoğunluğunun azaltılmasını küresel ticaret açısından kritik bir konu haline getirdi.

Türkiye’nin Avrupa Birliği ile olan güçlü ticaret ilişkileri ve demir-çelik ürünlerinin önemli bir bölümünün Avrupa pazarına ihraç ediliyor olması, üretim süreçlerinde kullanılan teknolojilerin karbon ayak izini doğrudan stratejik bir rekabet unsuruna dönüştürüyor.

Önümüzdeki dönemde enerji verimliliği yüksek, düşük karbon yoğunluğuna sahip üretim teknolojilerine geçiş sağlayamayan tesislerin ihracat pazarlarında maliyet baskısıyla karşılaşması bekleniyor.

Bu çerçevede sanayi üretiminde kullanılan elektrikli tahrik sistemlerinin modern ve yüksek verimli teknolojilerle dönüştürülmesi, yalnızca enerji maliyetlerini düşüren bir iyileştirme değil aynı zamanda sürdürülebilir üretim, karbon emisyonlarının azaltılması ve ihracat rekabetçiliğinin korunması açısından stratejik bir gereklilik haline geldi.

Enerji verimli elektrikli tahrik sistemleri, sanayide karbon emisyonlarının azaltılmasında önemli bir kaldıraç görevi görüyor ve özellikle enerji yoğun sektörlerde hızlı etki yaratabilecek dönüşüm alanlarından biri olarak öne çıkıyor.

Demir-çelik sektörü, Türkiye’nin en enerji yoğun sanayi alanlarından biri olarak öne çıkıyor.

Sektör, Türkiye’nin toplam enerji tüketiminin yaklaşık yüzde 7’sini ve sanayi sektöründeki enerji kullanımının yaklaşık yüzde 22’sini oluşturuyor. Bu nedenle üretim süreçlerinde kullanılan teknolojilerin daha verimli hale getirilmesi, hem enerji maliyetlerinin azaltılması hem de karbon emisyonlarının düşürülmesi açısından büyük önem taşıyor.

Dönüşüm için entegre çözüm

Demir-çelik üretiminin kritik aşamalarından biri olan haddeleme proseslerinde yüksek güçlü elektrikli tahrik sistemleri kullanılıyor.

Türkiye’deki birçok haddehanede bu sistemler halen büyük ölçüde eski nesil DC motor tabanlı teknolojilerle çalışıyor.

Bu motorlar geçmişte yüksek kalkış momenti ve geniş hız kontrol aralığı gibi avantajlar nedeniyle tercih edilmiş olsa da yüksek bakım ihtiyacı, görece düşük enerji verimliliği ve işletme maliyetleri nedeniyle günümüz sanayisinin sürdürülebilirlik hedefleri açısından önemli sınırlılıklar oluşturuyor.

Son yıllarda elektrik makineleri ve güç elektroniği teknolojilerindeki gelişmeler sayesinde yüksek verimli AC senkron motor tabanlı tahrik sistemleri demir-çelik sektöründe güçlü bir alternatif haline geldi.

Özellikle rotoru sargılı senkron motor (WRSM) teknolojisi, daha yüksek enerji verimliliği, düşük bakım ihtiyacı ve gelişmiş kontrol kabiliyeti sayesinde modern demir-çelik tesislerinde giderek yaygınlaşıyor.

Bu ihtiyaçtan hareketle kurgulanan Ürünleştirme Programı, demir-çelik sektöründe faaliyet gösteren haddehaneler için yüksek güçlü, enerji verimli ve sürdürülebilir özelliklere sahip yeni nesil elektrikli tahrik sistemleri geliştirmeyi hedefliyor.

Program kapsamında geliştirilecek çözümler, motor, sürücü, güç elektroniği, redüktör ve kontrol sistemlerini birlikte ele alan entegre bir sistem yaklaşımıyla tasarlanıyor.

Türkiye’nin savunma sanayisinde dışa bağımlılığı azaltan adımlarına zırh çeliği alanında yeni bir halka eklendi. OYAK bünyesinde faaliyet gösteren Miilux, yüksek mukavemetli zırh çeliği üretimiyle kara araçları, milli gemiler ve stratejik savunma platformları için kritik koruma sağlıyor.

SAHA 2026 Uluslararası Savunma, Havacılık ve Uzay Sanayi Fuarı’nda öne çıkan Miilux, Türkiye’nin tek yerli ve milli zırh çeliği üreticisi olarak savunma ekosisteminde stratejik bir rol üstleniyor. Şirket, yüzde 100 yerli sermaye ve teknolojiyle üretim yaparak Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaçlarına katkı sunuyor.

Miilux’un üretim süreci, tamamen Türkiye içinde tamamlanan bir değer zincirine dayanıyor. Sivas’tan çıkarılan maden, Ereğli ve İstanbul’da çeliğe dönüştürülüyor; Manisa’daki tesislerde ise ileri işlemden geçirilerek zırh çeliği haline getiriliyor.

OYAK Genel Müdürü Murat Yalçıntaş, Miilux’un Türkiye’nin savunma sanayisindeki yerlileşme hamlesinde kritik bir konuma sahip olduğunu belirtti. Yalçıntaş, zırh çeliğinin dünya genelinde en stratejik savunma malzemeleri arasında yer aldığını vurgulayarak, üretim ve ihracat tarafında herhangi bir kısıt bulunmadığını ifade etti.

Miilux’un faaliyete geçmesiyle Türkiye’nin zırh çeliği tedarikinde geçmişte yaşadığı zorlukların geride kaldığı bildirildi. Üretilen zırh çeliği, kara araçlarının yanı sıra milli denizaltı ve deniz platformları için de kullanılıyor.

Türkiye’nin savunma sanayisinde ulaştığı yerlilik seviyesi, stratejik malzemelerde de kendini göstermeye başladı. Miilux’un üretim kapasitesi, hem Türk savunma sanayisinin ihtiyaçlarını karşılaması hem de küresel pazarda rekabetçi bir oyuncu olarak Türkiye’yi temsil etmesi açısından önem taşıyor.

Nikel Paslanmaz, toplam 150 milyon doları aşan üç büyük yatırımla hem üretim kapasitesini artırmaya hazırlanıyor.

Şirketin büyüme stratejisinin merkezinde yatırımların yer aldığını belirten Nikel Paslanmaz Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş. Yönetim Kurulu Üyesi Kemal Yalgın, 2026 yılı için tüm zorlu koşullara rağmen yüzde 30 büyüme hedeflediklerini açıkladı. Paslanmaz çelikteki gümrük ve antidamping uygulamalarına da dikkat çeken Yalgın, ham maddeye uygulanan yüzde 12 gümrük vergisi zaten başlı başına ciddi bir yük iken bunun üzerine gelen uygulamaların sanayinin rekabet gücünü daha da zorladığını vurguladı ve Türkiye’de entegre paslanmaz çelik üretiminin artık stratejik bir zorunluluk haline geldiğini belirtti.

Türkiye’de biri Kocaeli Dilovası’nda biri de Sivas’ta olmak üzere iki fabrika ile faaliyet gösteren Nikel Paslanmaz Çelik’in Yönetim Kurulu Üyesi Kemal Yalgın, şirketin yatırım planlarını, sektörün mevcut durumunu ve Türkiye’de paslanmaz çelik üretimine yönelik stratejik hedeflerini paylaştı. Türkiye’nin ikinci büyük paslanmaz çelik servis merkezi ve ihracatçısı konumunda bulunan şirket, yeni yatırımlarla hem kapasitesini artırmayı hem de küresel ölçekte büyümeyi hedefliyor.

2025 yılında yaklaşık 200 milyon dolar konsolide ciroya ve 70 milyon dolar ihracata ulaştıklarını belirten Yalgın, 2026 yılı için tüm zorlu koşullara rağmen yüzde 30 büyüme hedeflediklerini açıkladı. Yalgın, “Bulunduğumuz coğrafyada yaşanan gelişmelerin ardından yeniden inşa sürecinde paslanmaz çeliğe olan talebin artacağını öngörüyoruz. Bu da büyüme hedeflerimizi destekleyecek önemli bir unsur.” dedi.

‘Türkiye’de entegre üretim artık kaçınılmaz’

Türkiye’de paslanmaz çeliğin entegre olarak üretilmediğine dikkat çeken Yalgın, sektörün en kritik ihtiyaçlarından birinin bu alandaki yatırım olduğunu vurguladı.

Türkiye’nin paslanmaz çelik tüketiminde dünyada önemli bir konumda bulunduğuna dikkat çeken Yalgın, dünyada en çok paslanmaz çelik kullanan 9’uncu ülke olduğumuzu ifade etti. Yıllık yaklaşık 700 bin tonluk ithalata işaret eden Yalgın, “Bu rakamların 1 milyon ton seviyesine ulaşması halinde Türkiye’de entegre bir paslanmaz çelik tesisinin kurulması ekonomik olarak mümkün hale gelecek. Biz şu anda Türkiye olarak paslanmaz çeliği ülkemizde üretmiyoruz ama tüm amacımız o. Türkiye’de entegre bir paslanmaz çelik üretimi sağlamak istiyoruz. Bu nedenle rakamlar artsın da Türkiye artık iyice sıfırdan paslanmaz çelik üretimi yoluna girsin diye tüketicilere, kullanıcılara her türlü imkanı sağlıyoruz. Şu anda o rakamların çok yakınındayız artık. Ancak bu çok büyük bir yatırım ve bir entegre tesis için gerçekten çelik sektörünün önde gelenlerinin bir araya gelmesi lazım. Mevcut koşullarla Türkiye’de bir kişinin kolay kolay altından kalkabileceği bir yatırım değil.” ifadelerini kullandı.

Antidamping ve gümrük vergileri sanayiyi zorluyor

Paslanmaz çeliğin birçok sektör için temel ham madde olduğunu hatırlatan Yalgın, mevcut gümrük vergileri ve antidamping uygulamalarının sanayi üzerindeki etkisine dikkat çekti. “Ham maddeye uygulanan yüzde 12 gümrük vergisi zaten başlı başına ciddi bir yük ve paslanmaz çelik kullanan tüm sektörlerin rekabetçiliğini etkiliyor. Bunun üzerine gelen antidamping uygulamaları, özellikle paslanmaz kullanan sektörlerin rekabet gücünü daha da zorluyor, bu tür maliyet artışları zincirleme şekilde tüm üretim ve tüketim süreçlerine yansıyor.” diyen Yalgın, beyaz eşya ve endüstriyel mutfak gibi sektörlerde ihracat düşüşlerinin bu etkinin somut göstergesi olduğunu belirtti. Yalgın, ideal senaryonun gümrüklerin sıfırlanması olduğunu ifade etti.

Üç büyük yatırım yolda

Nikel Paslanmaz, büyüme stratejisi kapsamında üç önemli yatırımı hayata geçirmeye hazırlanıyor. Bu yatırımların merkezinde Türkiye’de kurulacak üretim tesisleri yer alıyor.

En büyük yatırımın, Sakarya Ferizli’de hayata geçirilecek yaklaşık 100 milyon dolar değerindeki entegre paslanmaz çelik çubuk üretim tesisi olduğunu belirten Yalgın, “Ergitmeden döküme, sıcak ve soğuk işlemlerden yüzey işlemlerine kadar tüm süreçleri kapsayan bir tesis kuruyoruz. 2028 sonunda devreye almayı hedefliyoruz.” dedi.

Bunun yanı sıra, yıllık 40-50 bin ton kapasiteli ve yaklaşık 50 milyon dolar yatırım bedeline sahip yassı paslanmaz çelik soğuk haddeleme tesisinin de 2027 sonunda Dilovası’nda devreye girmesi planlanıyor.

Yurt dışı yatırımları kapsamında ise İngiltere’nin Manchester/Burnley bölgesinde 4 milyon dolar seviyesinde bir yatırımla 50 bin ton kapasiteli bir paslanmaz çelik servis merkezi kurulacak. Bu merkez, müşterilerin özel ölçü ve yüzey taleplerine hızlı yanıt verecek şekilde konumlandırılacak.

İngiltere de Burnley dışında Londra da, Azerbeycan/Bakü, Kazakistan/Almatı, Kuzey Mekodenya/Üsküp bölgelerinde aktif olarak depoları ve 100’ü aşkın personel ve satış ekibi ile faaliyet gösteren firma bu bölgelerde de servis merkezi yatırımlarını geliştirmeyi planlıyor.

Şirketin özellikle paslanmaz çelik boru üretiminde önemli bir başarı yakaladığını belirten Yalgın, “Geçmişte tamamen ithal edilen dikişli paslanmaz boru ve profil ürünlerinde bugün ithalatı neredeyse sıfırlama noktasına geldik. Sektördeki diğer firmalarla birlikte 60 milyon dolarlık ithalatın önüne geçtik. Hatta üretim fazlamızı ihraç ediyoruz.” diye konuştu.

Avrupa’daki daralmayı gördü, yeni pazarlara açıldı

İhracatta Balkanlar, Kuzey Afrika ile Güney Amerika’nın öne çıktığını belirten Yalgın, özellikle uzun ürün grubunda artan talep nedeniyle Güney Amerika pazarına odaklandıklarını ifade etti. Avrupa pazarında ise kota ve tarife engelleri nedeniyle daralma yaşandığını belirten Yalgın, “Geçmişte ihracatımızın yüzde 80’i Avrupa’ya yapılırken bugün bu oran yüzde 20 seviyelerine geriledi. Bu nedenle alternatif pazarlara yönelimimizi hızlandırdık.” dedi.

Amerika kıtasındaki büyüme planlarına da değinen Yalgın, Brezilya ile başlayan sürecin ABD’ye yapılacak boru ihracatıyla devam edeceğini ifade etti. Batı Afrika’nın da odak pazarlar arasında yer aldığını belirten Yalgın, yurt dışı depo yatırımlarının bu bölgelerde doğrudan ihracatı desteklediğini söyledi.

‘Yatırım yapmazsanız düşersiniz’

Zorlu ekonomik koşullara rağmen yatırımlara devam etme kararlılıklarının altını çizen Yalgın, “Bu iş bisiklete binmek gibi; durduğunuz anda düşersiniz. Biz güçlü kadromuza ve bilgi birikimimize güvenerek yatırımlarımıza devam ediyoruz.” ifadelerini kullandı.

Finansman problemi çok önemli

Mevcut ekonomide sanayicinin en önemli problemlerinden birinin yüksek maliyetli finansman olduğuna işaret eden Yalgın, “Bankalar kredi verecek güvenilir sanayici bulmakta çok zorlanacaklar. Ama güvenilir sanayici de artık bu parayı bu maliyetlerle kullanmak istemiyor. Bu dönemde ana sorunlardan biri, özellikle de küçük firmalar için finansa ulaşımın zorluğu. Ama ‘biz küçük firma değiliz, bize ne’ diyecek bir halimiz yok çünkü bizim küçük ve çok değerli müşterilerimiz de var. Dolayısıyla onların refahı bizim refahımız. İkinci problem bu zor ulaşılan finansın pahalılığı, üçüncüsü de işçilik maliyetlerinin dolar bazında çok yükselmesi. Şu anda bizim sektörde işçi başına maliyetler neredeyse yüzde 40 artış gösterdi.” diye konuştu.

Yalgın, ABD ile İran arasındaki savaş nedeniyle tedarik problemi yaşanıp yaşanmadığına ilişkin bir soru üzerine, “Bir kesinti olmadı ama navlunlarda ciddi bir artış oldu. Bunun yanında nikel madenine bazı kotalar getirildi ve bir fiyat yükselişi oldu. Şu an bu şekilde etkileniyoruz ama lojistik, ham madde ve tedarik zincirinde bir sıkıntı yaşamıyoruz. Ama tabii yavaşlamalar var. Yine Türkiye’ye bir şekilde ulaşabiliyor fakat İngiltere, diğer bölgeler ve Avrupa’ya biraz daha uzun tutuyor. O aşamada da biz Türkiye olarak biraz daha avantajlı duruma geçtik.” ifadelerini kullandı.

Küresel piyasalarda geçen yıl yaklaşık %65 primle 4.322 dolardan kapanış yapan ons altın, yeni yıla da hareketli başladı.

Gram altın fiyatı 6.045 TL ve ons altın fiyatı 4.370 dolardan yılın ilk işlem gününe başlıyor.

Spot altın yüzde 1,2’nin üzerinde yükselerek 4.197 dolara yaklaşırken, gram altın 6.192 TL ile zirve gördü; Kapalıçarşı’da gram altın 6.226 TL, çeyrek altın ise 10.141 TL’den işlem gördü. Gümüş de tarihi zirvesini test etti.

Yıl başından bu yana yüzde 130’dan fazla değer kazanan gümüş tarihi zirvelere yükselirken, platin ve paladyum da uzun aradan sonra ralliye katıldı