Emtia piyasalarında tamamlanan haftada, ABD Merkez Bankasının (Fed) yeni Başkanı Kevin Warsh yönetiminde gerçekleştirilen ilk Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısı ile ABD ve İran arasında sağlanan mutabakat fiyatlamalar üzerinde etkili oldu.

ABD ile İran’ın Pakistan’ın arabuluculuğunda yürüttüğü müzakerelerde 14 Haziran’da sağlanan 14 maddelik mutabakat, hafta başından itibaren küresel piyasalarda risk algısının azalmasını sağladı.

Çatışmaların sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve ABD’nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasının kaldırılmasını içeren mutabakatın taraflarca imzalanmasının ardından Boğazdaki tanker geçişleri yeniden başladı.

Söz konusu gelişmeler, küresel enerji arzının toparlanabileceğine ilişkin beklentileri güçlendirerek petrol fiyatlarındaki jeopolitik risk primini azalttı. Bununla birlikte geçişlerin savaş öncesindeki seviyelerin altında kalması, gemilerden önceden izin alınmasının talep edilmesi ve bölgedeki güvenlik risklerinin tamamen ortadan kalkmaması piyasalardaki iyimserliği sınırladı.

İsviçre’de yapılması planlanan takip görüşmelerinin ertelenmesi de mutabakatın kalıcı bir barış anlaşmasına dönüşmesine ilişkin belirsizliklerin sürdüğünü gösterdi.

Fed ise 17-18 Haziran’da gerçekleştirilen toplantısında politika faizini beklentiler doğrultusunda yüzde 3,5-3,75 aralığında oy birliğiyle sabit tuttu.

Bankanın federal fon oranına ilişkin 2026 sonu medyan tahminini mart ayındaki yüzde 3,4’ten yüzde 3,8’e yükseltmesi ve yayımlanan nokta grafiğinde 18 katılımcıdan 9’unun yıl sonuna kadar en az bir faiz artırımı öngörmesi, Fed’in sıkı para politikasını uzun süre koruyabileceği yönündeki beklentileri güçlendirdi.

Karar metninin önceki açıklamalara göre belirgin şekilde kısaltılması, ileriye dönük yönlendirme niteliğindeki ifadelerin çıkarılması ve Warsh’un nokta grafiğine kendi faiz tahminini dahil etmemesi de piyasalarda belirsizliğin artmasına yol açtı.

Warsh’un basın toplantısında enflasyonun yüzde 2 hedefinin oldukça üzerinde seyrettiğini belirterek, fiyat istikrarının sağlanmasına yönelik kararlılığı vurgulaması, Bankanın “şahin” duruşunu destekledi.

Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftayı 3 baz puan azalışla yüzde 4,46 seviyesinde tamamladı.

Fed’in sıkı para politikasını sürdürebileceği ve yıl içinde faiz artırımına gidebileceği yönündeki beklentilerin güçlenmesiyle hafta içinde 101,1 seviyesine çıkarak son 13 ayın en yüksek seviyesini gören dolar endeksi, haftayı yüzde 1,1 artışla 100,8’den kapattı.

Değerli metallerde güçlü dolar baskısı

Değerli metallerde hafta içinde Fed’in beklenenden daha “şahin” bir görünüm ortaya koyması ve dolar endeksinin son 13 ayın zirvesine çıkması satış baskısını artırdı.

Dolar endeksinin değer kazanması, diğer para birimlerini kullanan yatırımcılar açısından değerli metallerin maliyetini yükseltirken, faizlerin uzun süre yüksek kalabileceğine ilişkin beklentiler de faiz getirisi bulunmayan metallere talebi azalttı.

Bu gelişmelerle ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 5, platinde yüzde 3,2, paladyumda yüzde 1,9 ve altında yüzde 1,3 geriledi. Spot altının ons fiyatı haftayı 4 bin 169 dolar civarında tamamladı.

Baz metallerde Çin ekonomisine ilişkin endişeler öne çıktı

Baz metallerde ise Fed’in “şahin” duruşunun ardından güçlenen dolar ve Çin ekonomisine ilişkin açıklanan veriler fiyatlamalarda etkili oldu.

Dolar endeksinin yükselmesi, dolar üzerinden fiyatlanan sanayi metallerini diğer para birimlerini kullanan alıcılar açısından daha pahalı hale getirerek satış baskısını artırdı.

Dünyanın en büyük metal tüketicisi konumundaki Çin’de perakende satışların mayısta aylık bazda gerilemesi ve ocak-mayıs dönemindeki sabit varlık yatırımlarının yıllık yüzde 4,1 azalması, sanayi metalleri talebine ilişkin endişeleri güçlendirdi.

Baz metallerde tezgah üstü piyasada libre bazında fiyatlar alüminyumda yüzde 4,4, bakırda yüzde 2, nikelde yüzde 1,2, çinkoda yüzde 0,6 ve kurşunda yüzde 0,5 düştü.

Brent petrolde jeopolitik risk primi azaldı

Brent petrolde ise aynı dönemde ABD ile İran arasında sağlanan mutabakatın ardından Hürmüz Boğazı’nda tanker geçişlerinin yeniden başlaması fiyatları baskıladı.

Mutabakat kapsamında geçiş ücretlerinin 60 günlük müzakere sürecinde alınmayacağının açıklanması ve bölgedeki petrol üreticilerinin ihracatı artırmaya başlaması, küresel arzın toparlanabileceğine ilişkin beklentileri güçlendirdi.

Buna karşın gemilerin Boğazdan geçmeden önce izin almak zorunda olması, mayın ve sigorta risklerinin devam etmesi ve sevkiyatların savaş öncesindeki düzeylere henüz ulaşmaması, fiyatlardaki düşüşü sınırladı.

Doğal gaz fiyatları ise mevsimsel soğutma talebinin güçlenebileceğine ve ihracat akışlarının artacağına ilişkin beklentilerle Brent petrole göre pozitif ayrıştı.

Bu gelişmelerle haftalık bazda doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı yüzde 2,5 artarken, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 6,7 geriledi.

Tahıllarda teknik alımlar ve hava koşulları fiyatları destekledi

Tarım emtialarında ise tamamlanan haftada, ABD’deki hava koşulları, ürün gelişimine ilişkin beklentiler ve önceki hafta açıklanan ABD Tarım Bakanlığı verilerinin etkileri takip edildi.

ABD Tarım Bakanlığının yayımladığı raporda, ülkedeki kışlık buğday üretiminin 1965-1966 sezonundan bu yana en düşük seviyeye gerileyeceğinin öngörülmesi, yeni haftada da arz endişelerinin gündemde kalmasına neden oldu.

ABD’nin Orta Batı bölgesinde etkili olan yağışların tarla çalışmalarını aksatabileceğine ilişkin değerlendirmeler mısır ve soya fasulyesi fiyatlarını desteklerken, Çin’in ABD tarım ürünlerine yönelik talebinin yeniden canlanabileceğine ilişkin beklentiler de soya fasulyesindeki yükselişe katkı sağladı.

Bu gelişmelerle Chicago Ticaret Borsası’nda kile başına fiyatlar buğdayda yüzde 2,9, pirinçte yüzde 1,4, mısırda ve soya fasulyesinde yüzde 0,9 arttı.

Kakao ve kahvede hava koşullarına ilişkin riskler izlendi

Yumuşak emtia piyasasında da Brezilya ile Batı Afrika’daki hava koşulları ve El Nino hava olayının tarımsal üretim üzerindeki olası etkileri fiyatlamalarda öne çıktı.

Kakao fiyatlarında, Batı Afrika’daki üretim bölgelerinde aşırı yağışların hastalık riskini artırabileceğine ilişkin endişeler ve fonların satış pozisyonlarını azaltması sert yükselişi destekledi.

Önceki hafta El Nino koşullarının başladığının açıklanmasının ardından tropikal ürünlerin üretim görünümüne ilişkin risklerin artması da kakao ve kahve fiyatlarındaki yükselişe katkıda bulundu.

Kahvede, Brezilya’nın önemli üretim merkezi Minas Gerais dahil ülkenin güneydoğusundaki üretim bölgelerinde görülen aşırı yağışlar hasadı durdurdu.

Bu gelişmelerle Intercontinental Exchange’te libre bazında fiyatlar kahvede yüzde 4,9 ve pamukta yüzde 4,4 yükselirken, şekerde yüzde 0,6 geriledi. Kakaonun ton başına fiyatı ise haftayı yüzde 10 artışla tamamladı.

Türkiye ile Güney Kore arasındaki serbest ticaret anlaşması (STA) ile oluşturulan ortak komitenin 6. dönem toplantısının 23 Haziran’da başlaması beklenirken, iki ülke, ticari ilişkilerini özellikle nükleer enerji, yapay zeka, savunma sanayisi ve kritik mineraller gibi stratejik alanlarda derinleştiriyor.

AA muhabirinin derlediği bilgilere göre, Ankara’da gerçekleştirilmesi planlanan ve iki gün devam edecek toplantı kapsamında karşılıklı yatırımların ele alınması, dengeli bir ticaret için ileriye yönelik yol haritasının değerlendirilmesi bekleniyor.

Güney Kore ihracatta uzak ama güçlü adreslerden biri

Bu doğrultuda iki ülke arasındaki ekonomik ilişkiler, Kore Savaşı’na dayanan güçlü siyasi bağların yanı sıra ticaret, yatırım ve teknoloji işbirliği temelinde gelişiyor. Özellikle 2012’de imzalanan ve 2013’te yürürlüğe giren STA ile yeni bir boyut kazanan ticari ilişkiler, son dönemlerde otomotivden savunma sanayisine, enerjiden dijital teknolojilere çeşitli alanlarda gelişiyor.

Türkiye, son dönemde özellikle nükleer enerji, yapay zeka, yarı iletkenler, batarya teknolojileri, kritik mineraller, inovasyon ve yenilenebilir enerji gibi stratejik alanlarda Güney Kore ile ortak projelerin geliştirilmesini önceliklendiriyor. Türkiye’nin coğrafi olarak uzak ama yüksek ticaret potansiyeline sahip pazarlara dış satımını artırmak amacıyla geliştirdiği “Uzak Ülkeler Stratejisi” kapsamında yer alan Güney Kore, “ihracatta hedef pazar” listesinde de bulunuyor.

Son 5 yılda 50,8 milyar dolarlık ikili ticaret hacmi

Söz konusu ülkeyle ikili ticaret, son yıllarda düzenli artış gösteriyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2021-2025 dönemini kapsayan 5 yılda Türkiye ile Güney Kore arasındaki ticaret hacmi 50,8 milyar dolar oldu. Ticaret hacmi geçen yıl 11,4 milyar doları, bu yılın ilk 4 ayında 3,7 milyar doları buldu.

Söz konusu ülkeye ihracatta eczacılık ürünleri, metal cevherleri, mekanik cihaz ve aletler ile su ürünleri başta gelirken, bu ülkeden ithalatta demir ve çelik, plastikler ve mamulleri ile motorlu kara taşıtları öne çıkıyor.

Güney Kore ile yatırım alanındaki ilişkilerin derinleştirilmesi, istikrarlı ve kalıcı işbirliğinin oluşturulması açısından önem taşıyor.

Aralarında otomotiv üreticilerinden Hyundai, tüketici elektroniği, beyaz eşya ve iklimlendirme alanında faaliyet gösteren LG gibi dev şirketlerin de yer aldığı 226 Güney Koreli firmanın Türkiye’de yaklaşık 451 milyon dolarlık yatırımı bulunuyor.

İşbirlikleri somut adımlarla derinleştiriliyor

İki ülke son dönemlerde, özellikle Altay ana muharebe tankı projesi başta olmak üzere, savunma sanayisi alanındaki işbirliğini çeşitli projeler aracılığıyla sürdürüyor.

Sinop’ta inşa edilmesi planlanan ikinci nükleer santral projesinde Güney Koreli şirketlerle görüşmelere de ağırlık veriliyor.

Daha önce 1915 Çanakkale Köprüsü ve Avrasya Tüneli gibi mega projelerde birlikte çalışan iki ülke, geçen yıl imzalanan yeni otoyol ve kentsel gelişim protokolleriyle bu alandaki işbirliklerini derinleştiriyor.

Öte yandan, TÜBİTAK ile Güney Kore Ulusal Araştırma Vakfı (NRF) arasında imzalanan işbirliği protokolüyle Türk ve Güney Koreli araştırmacıların yapay zeka, ileri malzeme ve dijital teknolojiler üzerine ortak bilimsel AR-GE projeleri geliştirip fon almalarına olanak tanınıyor.

Kanada hükümeti, yerli üreticileri desteklemek amacıyla konserve sebze ithalatına geçici olarak yüzde 10 oranında ek vergi uygulanacağını duyurdu.

Kanada Maliye Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, geçici koruma önlemi niteliğindeki uygulamanın Kanada konserve sebze sektörünün karşı karşıya bulunduğu kritik koşulları ve acil sorunları ele almayı amaçladığı belirtildi.

Açıklamada, söz konusu adımın ticaret sapmasının yerli üreticiler üzerindeki etkilerini azaltmayı, piyasa koşullarında istikrar sağlamayı ve Kanadalı çiftçiler ile gıda işleyicilerini korumayı hedeflediği ifade edildi.

Bu kapsamda, dünya genelinden yapılan konserve sebze ithalatına yüzde 10 oranında ek vergi uygulanacağı bildirildi.

Ek verginin bugünden itibaren yürürlüğe girdiği belirtilen açıklamada, önlemin en fazla 200 gün süreyle uygulanacağı kaydedildi.

Ayrıca Kanada Uluslararası Ticaret Mahkemesinin, hükümetin talebi üzerine mart ayında başlatılan konserve sebze ithalatına yönelik koruma soruşturmasını sürdürdüğü aktarıldı.

Açıklamada, soruşturma kapsamında konserve sebze ithalatındaki artışın Kanada’daki sebze işleme sektörüne ciddi zarar verip vermediğinin veya böyle bir zarar tehdidi oluşturup oluşturmadığının incelendiği belirtildi.

Mahkemenin incelemelerini 9 Eylül’e kadar tamamlamasının beklendiği ifade edilen açıklamada, ciddi zarar tespiti yapılması halinde uygun telafi önlemlerine ilişkin tavsiyelerde bulunulacağı kaydedildi.

Açıklamada, zarar tespitine ilişkin olumsuz bir karar verilmesi durumunda ise geçici koruma önleminin karar tarihi itibarıyla sona ereceği bildirildi.

Kanada’nın uluslararası ticaret yükümlülükleri kapsamında ABD, Meksika, İsrail, Şili ve gelişmekte olan ülkelerden yapılan konserve sebze ithalatının söz konusu geçici koruma önleminden muaf tutulacağı da belirtildi.

Almanya Ekonomi Bakanı Katherina Reiche, Avrupa Birliği ile yapılacak yeni sözleşmeler kapsamında ithal edilecek doğal gazın Rusya menşeili olmaması gerektiği yönündeki AB pozisyonunun Türkiye tarafından anlaşıldığını belirtti.

Cuma günü Ankara’da temaslarda bulunan Reiche, Brüksel’in gelecekte Türkiye’yi kapsayan tüm enerji anlaşmalarında Rusya dışı kaynaklardan tedarik sağlanması konusunda ısrarcı olacağını vurguladı.

Alman Bakan, beraberindeki iş dünyası heyetiyle birlikte Türkiye’ye gerçekleştirdiği iki günlük resmi ziyaret kapsamında, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile de bir araya gelerek ikili ve bölgesel enerji iş birliklerini görüştü.

Rus enerji devi Gazprom’un en büyük ikinci doğalgaz alıcısı konumunda olan Türkiye, mevcut kontratlarının süresinin dolmaya yaklaşması nedeniyle Rus şirketiyle yeni tedarik anlaşmaları için müzakereleri sürdürüyor.

ABD ile Katar’ın, dondurulmuş milyarlarca dolarlık fonun İran’ın “insani yardım harcamaları” için kullanılabilir hale getirilmesine yönelik plan üzerinde çalıştıkları iddia edildi.

The Wall Street Journal’ın (WSJ) haberine göre, konuya ilişkin bilgi sahibi kaynaklar, ABD’nin Katar ile birlikte “erken mali teşvik” olarak, dondurulmuş milyarlarca dolarlık fonun, İran’ın “insani yardım harcamaları” için kullanılabilir hale getirilmesine yönelik plan üzerinde çalıştıklarını ileri sürdü.

Henüz tamamlanmamış planın, öncelikle Katar’da tutulan 6 milyar dolardan başlayarak İran’ın dünya çapında dondurulmuş tahmini 100 milyar dolarlık nakit varlığının bir kısmına erişimini sağlamayı amaçladığı iddia edildi.

Anlaşma kapsamında Katar’ın, İran Merkez Bankasının sipariş ettiği gıda, ilaç ve diğer insani yardım malzemelerinin, dondurulmuş İran varlıklarından çekilen parayla satın alınmasına izin vereceği öne sürüldü, bu varlıkların yaptırımlar nedeniyle yurt dışında bloke edilmiş petrol satışlarından sağlanan nakitten oluştuğu belirtildi.

Bu planın, savaşa ara verilmesi ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik mutabakatın ardından ABD’nin, İran ile gelecek iki ay boyunca yürüteceği müzakerelerde gündeme getirmesi beklenen birçok öneriden biri olduğu kaydedildi.

PSGA’nın ABD merkezli X sosyal medya platformundaki hesabından Hürmüz Boğazından geçişlere ilişkin paylaşımda bulunuldu.

Açıklamada, ABD ile sağlanan mutabakatın imzalanması ve yetkililer tarafından verilen direktiflere istinaden, Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapmak isteyen tüm başvuru sahiplerine, 60 günlük süre boyunca geçiş izni verileceği belirtildi.

Başvuruların “tek resmi yol” olan “psga.ir” ve “info@psga.ir” üzerinden yapılması gerektiği kaydedilen açıklamada, geçiş yapmak isteyen gemilere ait geçerli ve erişebilir bilgilerin ulaştırılması gerektiği belirtildi.

Geçiş talepleri 48 saat önce bildirilecek

Buna göre, Hürmüz Boğazı’nın giriş ve çıkışında gecikmelerin önlenmesi için, gerekli tüm bilgileri içeren geçiş taleplerinin boğaz bölgesine varmadan en az 48 saat önce gönderilmesi gerektiği ifade edildi.

ABD ile varılan mutabakatın imzalanması sonrasındaki 60 günlük süre boyunca güvenlik, emniyet ve çevre hizmetleri ile ilgili gemi sahiplerinden ücret tahsil edilmeyecek ve söz konusu ücretlerden İran hükümeti sorumlu olacak.

Geçiş güzergahında bazı güvenlik tehlikelerinin bulunması, güvenli geçişin sağlanması ve deniz kazalarının önlenmesi gibi konular için boğaza doğru hareket etmeden önce her gemi için rotanın ve planlanan geçiş zamanının koordine edilmesi şart koşulan açıklamada, buna uyumaması durumunda sorumluluğun gemi sahiplerine ait olduğu vurgulandı.

Mayıs sonunda ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna (SEC) halka arz başvurusu yapan SpaceX, bu ay başında da halka arz kapsamında yatırımcılara 555,6 milyon A Sınıfı adi hisse sunulacağını açıkladı.

SpaceX, hisse başına 135 dolar olarak belirlenen halka arz fiyatı üzerinden 75 milyar dolar brüt gelir elde ederken, tüm zamanların en büyük halka arzına imza attı.

Şirket, toplam halka arz büyüklüğüyle 2019’da 29,4 milyar dolar toplayan Suudi petrol devi Saudi Aramco ve 25 milyar dolar toplayan Çinli e-ticaret grubu Alibaba’yı geride bıraktı.

Halka arz fiyatına göre SpaceX’in piyasa değeri de 1,77 trilyon dolar olarak hesaplandı.

Nasdaq borsasında 12 Haziran’da “SPCX” koduyla işlem görmeye başlayan şirketin hisseleri yüzde 11 primle 150 dolardan açılış yaptı.

Borsadaki ilk gününde hisse fiyatı 176,52 dolara kadar çıkan SpaceX’in hisseleri, işlem gününü yüzde 19,2 artışla 160,95 dolardan tamamladı.

Şirketin piyasa değeri seans sonunda 2,1 trilyon dolara yükselirken, SpaceX dünyanın en değerli halka açık şirketleri arasında yedinci sırada yer buldu.

Halka arzın büyüklüğü 85,7 dolara ulaştı

SpaceX, 15 Haziran’da borsadaki ikinci işlem gününe de yüzde 7’ye yakın artışla başladı. Pazartesi günü şirket ilk halka arz sürecini tamamlarken, aracı kurumlara tanınan ve 83,3 milyon A grubu hisseyi kapsayan ek satış opsiyonunun tamamının kullanılmasıyla halka arzın büyüklüğü 85,7 milyar dolara ulaştı.

Yalnızca 10,7 milyar dolarlık ek satış tutarının bile Uber (8,1 milyar dolar) ve Cerebras (5,6 milyar dolar) gibi dev teknoloji şirketlerinin toplam halka arz büyüklüklerini geride bırakması dikkati çekti.

SpaceX hisseleri ikinci işlem gününde yüzde 19,6 değer kazanarak 192,50 dolara yükseldi.

Şirketin hisse fiyatı salı günü 226 dolara yaklaştı

SpaceX’in hisseleri, 16 Haziran’daki üçüncü işlem gününe de kazançla başladı. Borsa açılışından kısa süre sonra hisselerinin 225,64 dolara kadar tırmanmasıyla şirketin piyasa değeri 2,9 trilyon doları aştı.

Daha önce piyasa değeriyle Tayvanlı çip üreticisi TSMC’yi geride bırakan şirket, hisselerindeki yükselişle e-ticaret devi Amazon’un ve çok kısa süreliğine teknoloji devi Microsoft’un önüne geçti. Böylelikle SpaceX salı günü dünyanın en değerli şirketleri sıralamasında 4’üncü basamağa kadar çıktı.

Piyasaların kapanışında ise yükseliş ivmesini koruyamayan şirketin hisse fiyatı, seansı yüzde 4,8 artışla 201,80 dolardan tamamladı. Gün sonunda piyasa değeri 2,66 trilyon dolar olarak kaydedilen SpaceX, dünyanın en değerli şirketleri sıralamasında yeniden altıncı sıraya geriledi.

60 milyar dolarlık dev satın alma açıklandı

SpaceX, salı günü ayrıca yapay zeka tabanlı kodlama aracı Cursor’ın geliştiricisi Anysphere’i bünyesine katmak için anlaşmaya vardığını duyurdu.

Anlaşma kapsamında SpaceX’in yan kuruluşu X67’nin Anysphere ile birleşeceği, satın alma işleminin ardından Cursor’ın tamamen SpaceX’e ait bir yan kuruluş olarak faaliyet göstereceği aktarıldı.

Cursor’a 60 milyar dolarlık öz sermaye değeri biçilirken, birleşmenin bu yılın üçüncü çeyreğinde tamamlanmasının beklendiği kaydedildi. SpaceX, yakın dönemde Elon Musk’ın bir diğer yapay zeka şirketi olan xAI ile birleşmişti.

Dördüncü günde hisseler düşüş trendine girdi

SpaceX, borsadaki dördüncü işlem gününe de yaklaşık yüzde 4 kazançla başladı. Gün içinde yükselişi yüzde 6’ya yaklaşan şirketin hisseleri seans sonunda ise kazançlarını geri verdi.

Çarşamba gününü yüzde 4,9 azalışla 191,82 dolardan tamamlayan şirketin hisseleri ilk kez günlük kayıp yaşadı. Makroekonomik beklentiler ve faiz artışı endişeleriyle piyasa genelinde de satış dalgası hakim oldu.

Perşembe günü piyasalardaki ilk işlem haftasını tamamlayan SpaceX’in hisseleri seans sonunda yüzde 3,6 azalışla 185 dolar oldu. Böylelikle SpaceX hisseleri son iki gündeki değer kaybına rağmen bir haftada yüzde 37 kazanç elde etti.

Finansal veri şirketi Vanda Research’e göre, SpaceX geçen hafta cuma gününden bu yana bireysel yatırımcılar tarafından en çok satın alınan hisse senedi oldu.

Mali göstergeler piyasa değerinden farklı tablo ortaya koyuyor

Şirket Nasdaq’taki ilk haftasının sonunda 2,4 trilyon dolarlık güncel piyasa değeriyle, Nvidia (5,1 trilyon dolar), Alphabet (4,5 trilyon dolar), Apple (4,4 trilyon dolar), Microsoft (2,8 trilyon dolar) ve Amazon’un (2,6 trilyon dolar) ardından 6’ncı sırada yer aldı.

Musk’ın CEO’su olduğu elektrikli otomobil şirketi Tesla ise 1,5 trilyon dolarlık piyasa değeriyle dünyanın en değerli şirketleri sıralamasında 11. basamakta yer buldu.

Analistler, SpaceX’in temel mali göstergelerinin mevcut piyasa değerinden oldukça farklı bir tablo ortaya koyduğuna işaret etti.

Geçen yıl Amazon’un SpaceX’ten 37 kat daha fazla gelir elde ettiğine değinen analistler, perakende devinin yalnızca bir haftada SpaceX’in yıllık gelirine yakın satış gerçekleştirdiğini vurguladı.

Analistler, Amazon’un geçen yılı yaklaşık 78 milyar dolar net karla kapatmasına rağmen SpaceX’in yıllık milyarlarca dolar zarar açıklamaya devam ettiğine dikkati çekerek şirketin hisselerindeki artışın yüksek bir “Musk primi” içerdiği yorumunu yaptı.

SEC’e sunulan belgelere göre, SpaceX 2025’te 4,9 milyar dolar, 2026’nın ilk çeyreğinde ise 4,28 milyar dolar zarar açıkladı.

Musk “dünyanın ilk trilyoneri” oldu

SpaceX’in halka arzı, CEO Elon Musk’ı resmi olarak dünyanın ilk trilyoneri yaptı.

Halka arzın ardından yapılan hesaplamalara göre, Musk’ın diğer varlıkları da dikkate alındığında toplam serveti 1 trilyon doları aştı.

Forbes verilerine göre Musk, en yakın takipçileri olan Google kurucuları Larry Page ve Sergey Brin’in yaklaşık 300’er milyar dolarlık servetini dörde katladı.

Musk’ın bu hızlı servet artışı ABD’de siyasi tartışmaları da beraberinde getirdi. Vermont Senatörü Bernie Sanders, Massachusetts Senatörü Elizabeth Warren ve New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, söz konusu serveti ülkede yükselen enflasyon ve gelir adaletsizliğinin bir sembolü olarak nitelendirdi.

İki ülke ticari ilişkilerinin geliştirilmesi doğrultusunda, Ticaret Bakanı Ömer Bolat ile Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanı Katherina Reiche arasında “Türkiye-Almanya JETCO Protokolü”ne imza atıldı.

Bolat, toplantının, iki ülke arasında köklü bağlar, karşılıklı güven ve ortak çıkarlar üzerine kurulu ekonomik ortaklığın gücünü ve dayanıklılığını bir kez daha kanıtladığını söyledi.

Almanya’nın Türkiye’nin en önemli yatırım ortağı ve stratejik müttefiklerinden biri olduğunu vurgulayan Bolat, ikili ticaret hacminde hedefin 60 milyar dolar olduğunu dile getirdi.

Bolat, Almanya’nın, Türkiye için bir numaralı ihracat pazarı, en büyük üçüncü ithalat kaynağı ve lider yabancı yatırımcılardan biri olduğunu ifade etti.

“Türk firmalarının Almanya’daki yatırımları 3 milyar dolara yaklaştı”

Karşılıklı yatırım ilişkilerinin büyük bir başarı hikayesi olmaya devam ettiğine dikkati çeken Bolat, Türk firmalarının Almanya’daki yatırımlarının 3 milyar dolara yaklaştığını bildirdi.

Bolat, Almanya’nın aynı zamanda Avrupa Birliğinin (AB) de en büyük ekonomisi olduğunu, Türkiye’nin Avrupa için vazgeçilmez bir üretim, lojistik ve tedarik merkezi haline geldiğini belirterek, Türkiye’deki doğrudan yabancı yatırımların yaklaşık yüzde 70’inin AB kaynaklı olduğu bilgisini verdi.

Otomotiv endüstrisinin bu entegrasyonun en güçlü örneklerinden olduğuna işaret eden Bolat, Türkiye’nin, yaklaşık 2 milyon araçlık kurulu kapasitesi, 1,5 milyon adetlik yıllık üretimi ve 41,5 milyar doları aşan ihracatıyla Avrupa’nın 4’üncü, dünyanın ise 12’nci büyük otomotiv üretim merkezi konumunda bulunduğunu söyledi.

“JETCO Protokolü işbirliğimiz için yol haritası sunuyor”

Bolat, toplantıda, Gümrük Birliğinin günün ekonomik gerçeklerine uygun şekilde modernize edilmesi ihtiyacının dile getirildiğini ifade ederek, şöyle konuştu:

“AB, ‘Made in EU’ çerçevesi de dahil olmak üzere yeni ticaret, sanayi ve sürdürülebilirlik politikalarını şekillendirirken bu girişimlerin kapsayıcı kalması hayati önem taşımaktadır. Bu politikaların kapsayıcı olması ve onlarca yıldır inşa edilen son derece entegre tedarik zincirlerini güçlendirmesi elzemdir. Bugün imzalanan JETCO Protokolü, kaydedilen ilerlemeyi ve her iki tarafça üstlenilen taahhütleri resmi olarak kayıt altına almaktadır. Protokol, özverili çalışma gruplarımız tarafından yürütülen faaliyetleri vurgulamakta ve gelecekteki işbirliğimiz için bir yol haritası sunmaktadır.”

Türk müteahhitlerinin Almanya’da toplam değeri 2,8 milyar doları aşan 397 projeyi başarıyla üstlendiğini vurgulayan Bolat, Türk uygulama tecrübesiyle Alman mühendislik ve finansman kabiliyetlerinin bir araya gelmesinin hem iki ülke hem de üçüncü pazarlarda güçlü ortaklıklar oluşturabileceğini bildirdi.

Bolat, enerji sektörünün de gelecek vadeden işbirliği alanı olduğuna işaret ederek, “Türkiye’deki yenilenebilir enerji yatırımları için başarılı Türk-Alman ortaklıklarına tanıklık ediyoruz. Bu başarı hikayelerinin önümüzdeki yıllarda katlanarak artacağına ve ülkelerimizdeki yatırımcılar, finans kuruluşları ile teknoloji sağlayıcıları için yeni fırsatlar yaratacağına inanıyoruz.” diye konuştu.

“Türkiye’nin piyasasına olan güven devam ediyor”

Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanı Reiche de iki ülkenin zorlu jeopolitik ortamlarla karşı karşıya olduğuna dikkati çekerek, bu ortamda Türkiye ve Almanya arasındaki istikrarlı ve güvene dayalı işbirliğinin bir güç kalesi olduğunu söyledi.

Türkiye’nin Almanya için güvenilir bir ortak olduğunu vurgulayan Reiche, “Türkiye, AB’nin en büyük 5’inci ticaret ortağıdır ve Almanya ile olan ticareti, tüm AB ticaretinin dörtte birini oluşturmaktadır. Bu, ekonomilerimizin büyümesi, ortak yatırımlar yapılması ve Alman şirketlerinin Türkiye’deki yatırımlarının artırılması açısından ortak bir çıkardır.” ifadelerini kullandı.

Reiche, Almanya’nın güçlü bir piyasa olduğunu ve Türkiye pazarının her iki ülkenin çıkarlarını korumak açısından büyük önem taşıdığını dile getirerek, “Yatırımcılarımızın Türkiye’nin gücüne ve piyasasına olan güven devam ediyor. Alman şirketleri Türkiye’deki yatırım hacimlerini sürdürüyor, artırıyor ve yeni yatırımlar gerçekleştiriyor.” diye konuştu.

“Alman firmaları 8 bin 600 yatırımcısıyla Türkiye’de birinci sırada”

Bakan Bolat, toplantıların ardından basın mensuplarına yaptığı değerlendirmede, görüşmelerin olumlu, yapıcı ve geleceğe yönelik ümit verici olduğunu anlattı.

Türkiye-Almanya ilişkilerinin siyasi ve ekonomik alanda çok iyi gittiğini belirten Bolat, iki ülke liderlerinin yakın çalışma içinde olduğunu ifade etti.

Bolat, iki ülke arasındaki karşılıklı ticaret hacminin 50 milyar doların üzerinde olduğuna dikkati çekerek, “Alman firmaları 8 bin 600 yatırımcısıyla Türkiye’de birinci sırada yer alıyor ve 26,5 milyar dolar doğrudan yatırımları var. Yüz binlerce istihdam ve on milyarlarca dolar da Türkiye’ye ihracat kazandıran yatırımlar bunlar.” dedi.

Aynı şekilde Türk yatırımcıların da Almanya’da istihdam ve ihracat noktasında çok aktif olduğunu vurgulayan Bolat, görüşmelerde özellikle “Cascade Kademeli Vize Uygulaması”nın da gündeme geldiğini anlattı.

Bolat, söz konusu uygulamayla Temmuz 2025’ten bu yana vize randevu ve başvurularında iyileşme sağlandığını belirterek, şunları kaydetti:

“Vize ret oranları yüzde 25’lerden yüzde 14’e kadar geriledi. Bu noktada (Alman tarafı) iş insanları, öğrenciler, sanatçılar, STK mensupları, nakliyecilerle alakalı olarak konuyu hızlandırmayı planlıyorlar. Türk vatandaşlarımız için vizesiz seyahat konusundaki haklı taleplerimizi bir kez daha vurguladık. AB konularında da Gümrük Birliği’nin güncellenmesi noktasında kendileri de bunu desteklediklerini net bir şekilde ifade ettiler. Özellikle dünyadaki korumacılık rüzgarlarının hız kazandığı bir dönemde, Avrupa’da sanayilerin transformasyonu ve rekabet gücünün artırılması noktasındaki çeşitli kurumsal ve hukuki çalışmalarda Türkiye ile ekonomik, sınai ve ticari ilişkilerin zarar görmemesinden yana olduklarını, bu konuda Türkiye ile AB ve Almanya arasındaki ekonomik ilişkilere zarar gelmesini engelleyecek bir tutum takınacaklarını net bir şekilde ifade ettiler.”