AA muhabirinin Küresel Rüzgar Enerjisi Konseyinin (GWEC) 2026 Küresel Deniz Üstü Rüzgar Raporu’ndan derlediği bilgilere göre, yüzer açık deniz rüzgar enerjisi, gelişmiş yüzer platformlar, dinamik bağlama ve kablolama sistemleri, hidrodinamik mühendislik ve yeni nesil açık deniz şebeke altyapısını bir araya getiren gelişmiş enerji teknolojileri arasında yer alıyor.

Yüzer rüzgar teknolojileri, 2002-2022 döneminde açık deniz rüzgar enerjisine ilişkin yayımlanan 17 bin patentin yaklaşık yarısını oluştururken, bu alanda ortalama yıllık yüzde 18 büyüme kaydedildi.

Ancak son yıllarda makroekonomik ve politika kaynaklı çeşitli zorluklar, yüzer rüzgar sektörünü olumsuz etkileyerek kurulu kapasite projeksiyonlarında aşağı yönlü revizyonlara yol açtı.

Geçen yıl, 2015’ten bu yana ilk kez hiçbir yüzer rüzgar kapasitesi devreye alınmadı. Bu durum, sektörün büyüme hızında geçici bir yavaşlamaya işaret etti.

Japonya’nın 2021’deki ilk yüzer açık deniz rüzgar ihalesini kazanan 16,8 megavatlık Goto Offshore Wind projesinde tüm türbinlerin kurulumu geçen yıl tamamlandı. Ancak tesis ancak 2026’nın başlarında devreye alınabildi.

Öte yandan Fransa’da toplam 65 megavat kapasiteye sahip üç yüzer rüzgar projesi inşa aşamasında bulunurken, Çin’de de 16 megavatlık bir yüzer prototip devreye alınmaya hazır hale geldi. Söz konusu dört projenin bu yıl içinde faaliyete geçmesi bekleniyor.

Geçen yıl sonunda dünya genelinde toplam net yüzer rüzgar kurulu gücü 278 megavat olarak kayıtlara geçti.

Ülkelere göre dağılımda Norveç 101 megavatla ilk sırada yer aldı. Bu ülkeyi Birleşik Krallık 78 megavat, Çin 40 megavat, Fransa 27 megavat ve Portekiz 25 megavatla izledi. Japonya ve İspanya ise sırasıyla 5 ve 2 megavat kapasiteye sahip oldu.

Sürekli ve verimli enerji üretiminde yüzer rüzgar teknolojisi öne çıkıyor

Rapora göre, yüzer rüzgar enerjisi özellikle derin denizlerde sabit temelli türbinlerin kurulamadığı bölgelerde rüzgar potansiyelini değerlendirmeyi mümkün kılan yeni nesil bir teknoloji olarak öne çıkıyor.

Karasal ve sığ deniz rüzgar sahalarının sınırlarına yaklaşan ülkeler açısından bu teknoloji önemli bir genişleme alanı sunuyor.

Geleneksel deniz üstü rüzgar türbinlerinden farklı olarak deniz tabanına sabitlenmek yerine yüzer platformlar üzerine kurulan sistemler, daha derin ve güçlü rüzgar akımlarının bulunduğu açık deniz bölgelerine erişim sağlayarak enerji üretim kapasitesini artırabiliyor.

Bu teknolojinin en önemli avantajlarından biri ise enerji üretiminde süreklilik ve yüksek verimlilik potansiyeli olarak değerlendiriliyor.

Kıyıdan uzak kurulan santraller çevresel etkiyi azaltıyor

Açık denizlerde rüzgar hızlarının daha yüksek ve daha istikrarlı olması, yüzer rüzgar santrallerini daha yüksek kapasite faktörü ve öngörülebilir üretim açısından avantajlı hale getiriyor.

Kıyıdan uzak bölgelerde kurulum yapılabilmesi ise görsel ve çevresel etkiyi azaltırken, kıyı ekosistemleri ve turizm üzerindeki baskıyı sınırlıyor.

Bu özellikler, yüzer rüzgar enerjisini yalnızca bir enerji üretim çözümü değil, aynı zamanda sürdürülebilirlik odaklı bir enerji stratejisi haline getiriyor.

ABD’de açıklanan son veriler, Warsh’un enflasyonun yükseldiği ve istihdamın gücünü koruduğu bir ekonomik ortamda göreve başladığını ortaya koyuyor.

ABD-İsrail-İran Savaşı’nın etkisiyle petrol fiyatlarının yükselmesi, ülkede enflasyonun 3 yılın ardından ilk kez yüzde 4’ün üzerine çıkmasına yol açtı.

Bu tablo, Warsh’u bir yandan Beyaz Saray’ın faiz indirimi yönündeki baskıları, diğer yandan yükselen enflasyonun gündeme getirdiği daha sıkı para politikası ihtimali arasında hassas bir denge kurmak zorunda bırakıyor.

Fed’in 16-17 Haziran’da düzenlenecek Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantısına ilk kez başkanlık edecek Warsh’un vereceği mesajlar piyasaların odağında bulunuyor.

Artan enerji maliyetleri enflasyonu körüklüyor

ABD Çalışma Bakanlığının bu hafta açıkladığı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ve Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verileri, ülkede enflasyona ilişkin endişeleri artırdı.

Buna göre ABD’de TÜFE mayısta aylık yüzde 0,5, yıllık yüzde 4,2 arttı.

Bu dönemde piyasa beklentilerine paralel artan TÜFE, yıllık bazda Nisan 2023’ten bu yana en yüksek artışını kaydetti.

Fed’in gelecek haftaki toplantısı öncesinde açıklanan veriler, yıllık enflasyonun bankanın yüzde 2’lik hedefinin yaklaşık iki katına çıktığını ortaya koydu.

Enerji endeksi mayısta enflasyondaki aylık yükselişin yüzde 60’tan fazlasını oluşturdu. Enerji maliyetleri söz konusu dönemde aylık yüzde 3,9 ve yıllık yüzde 23,5 arttı.

Ekonomistler, yapay zeka yatırımlarıyla bağlantılı harcamalar ve gümrük tarifelerinin de fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturduğuna dikkati çekti.

ABD’de ÜFE de mayısta aylık bazda yüzde 1,1, yıllık bazda yüzde 6,5 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

ÜFE, yıllık bazda Kasım 2022’den bu yana en yüksek artışını kaydetti.

İş gücü piyasası dayanıklılığını koruyor

Enflasyon verileri, Fed’in yakından izlediği bir diğer kritik gösterge olan istihdam verilerinin ardından açıklandı.

ABD’de 5 Haziran’da yayımlanan veriler, tarım dışı istihdamın mayısta 172 bin kişi artarak beklentilerin üzerinde gerçekleştiğini ortaya koydu.

İşsizlik oranı ise beklentilere paralel şekilde yüzde 4,3 seviyesinde sabit kaldı.

Öte yandan tarım dışı istihdama ilişkin önceki aylara ait veriler de yukarı yönlü revize edilirken, bu durum iş gücü piyasasının dayanıklılığını koruduğuna işaret etti.

Fed’in gelecek hafta faizi sabit tutacağına kesin gözüyle bakılıyor

Ülkede iş gücü piyasası dayanıklılığını korurken ve enflasyon yüksek seviyelerde seyrederken, Fed’in para politikasında daha şahin bir duruş benimseyebileceğine yönelik beklentiler güçlendi.

Yılın başında faiz indiriminin fiyatlandığı piyasalarda, faiz artırımı ihtimali de değerlendirilmeye başlandı.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, bankanın gelecek haftaki toplantısında politika faizini sabit tutacağına kesin gözüyle bakılıyor. Ancak yatırımcılar, Fed’in bu yıl içinde faiz artırımı yönünde adım atma olasılığını da fiyatlıyor.

Beyaz Saray’da 22 Mayıs’ta düzenlenen törende yemin ederek görevine başlayan ve şimdiye kadar para politikasına ilişkin açık bir değerlendirmede bulunmayan Warsh’un, FOMC toplantısının ardından düzenleyeceği basın toplantısında yapacağı açıklamalar merakla bekleniyor.

“Enflasyon yılın ikinci yarısının büyük bölümünde yüzde 4’ün üzerinde kalacak”

ING Amerika Araştırma Bölgesel Başkanı Padhraic Garvey, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, gümrük vergileri ve teknolojiyle bağlantılı maliyet baskılarını da içeren petrol fiyatı tahminlerinin, enflasyonun yılın ikinci yarısının büyük bölümünde yüzde 4’ün üzerinde kalacağına işaret ettiğini söyledi.

Garvey, “Ekonominin dirençli yapısı göz önüne alındığında, finansal piyasaların bu yıl için 25 baz puanlık bir Fed faiz artışını fiyatladığı ve 2027’de ikinci bir artış ihtimalini yüzde 70 olarak gördüğü bir noktadayız. Karar çok zor olacak ancak Fed’in şahin bir tavır sergilese de enerjiyle bağlantılı kısa vadeli enflasyonu göz ardı ederek faiz oranlarını, yetkililerin çoğunluğunun hala hafif kısıtlayıcı olduğunu düşündüğü bir seviyede sabit tutmayı tercih edeceğini düşünüyoruz.” diye konuştu.

Mevcut durumda 2022’de görülen geniş tabanlı ve kalıcı enflasyonu tetikleyecek türden bir tüketici talebi ivmesinin bulunmadığına işaret eden Garvey, yılın ikinci yarısında enerji kaynaklı olası yayılma etkilerinin çekirdek enflasyona yansımasını hafifletmeye yardımcı olacak olumlu faktörlerin ortaya çıkmasının beklendiğini anlattı.

Garvey, hem finansal piyasa hem de tüketici enflasyon beklentilerinin tolere edilebilir sınırlar içinde kalmaya devam ettiğini kaydetti.

Arz-talep dengesinin kurulmasının zaman alacağını belirten Garvey, 2027 yılında petrol fiyatlarında enflasyonu aşağı çekecek daha büyük bir düşüş alanı gördüklerini ifade etti.

Garvey, “Her ne kadar faiz indirimi ihtiyacına olan inancımız zayıflamış olsa da çekirdek enflasyonun daha ılımlı bir seyir izlemesiyle enflasyonun yeniden yüzde 2’nin altına gerilemesi ve Fed’e önümüzdeki yıl politika faizlerini nötr seviyeye çekmeye başlama alanı tanıması ihtimali bulunuyor.” ifadelerini kullandı.

“Veriler enerji fiyat artışının geniş kategorilere yansımadığını gösterdi”

American Enterprise Institute (AEI) Kıdemli Uzmanı Steven Kamin de yıllık manşet tüketici enflasyonu yüksek gelse de aylık çekirdek enflasyonun yüzde 0,2’ye gerileyerek Fed’in hedefiyle daha uyumlu seviyelere yaklaştığını söyledi.

Bunun, enerji fiyatlarındaki artışın daha geniş fiyat kategorilerine yansımadığı anlamına geldiğine işaret eden Kamin, çekirdek mal fiyatlarının durağan seyrini sürdürmesinin ayrıca gümrük vergilerinin etkisinin büyük ölçüde sona erdiğini gösterdiğini belirtti.

Kamin, “Yine de iş gücü piyasası verilerinin güçlü gelmesi ve manşet enflasyon oranının oldukça yüksek seyretmesi nedeniyle Fed’in faiz indirimine gitmesini muhtemel görmüyorum. Fed’in birkaç toplantı boyunca, hatta belki de yıl sonuna kadar faizleri sabit tutacağını düşünüyorum.” dedi.

“Fed’in yakın zamanda faiz indirimine gitme ihtimali bulunmuyor”

Moody’s Analytics Başekonomisti Mark Zandi, mayıs ayına ilişkin TÜFE ve ÜFE verilerindeki artışların enflasyonun yıllık bazda yüzde 4’e yakın seyredeceğini, bunun da Fed’in yüzde 2’lik enflasyon hedefinin iki katı olduğunu gösterdiğini belirtti.

Zandi, “Bu rahatsız edici derecede yüksek enflasyonla Fed’in yakın zamanda faiz indirimine gitme ihtimali bulunmuyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Bu yıl para politikasında herhangi bir değişiklik yapılmamasının en olası senaryo olduğunu aktaran Zandi, enflasyon beklentilerinin yükselmeye devam etmesi halinde Fed’in bir sonraki adımının faiz artırımı olabileceğini ifade etti.

Zandi, “Fed’in öncelikli odağı enflasyonu yeniden düşürmektir ve bunu zamanında başarmak için gerekirse ekonomiden fedakarlık yapacaktır.” ifadelerini kullandı.

“SPCX” koduyla işlem görmeye başlayan SpaceX hisseleri, 150 dolardan açılış yaptı.

Böylece şirketin piyasa değeri 2 trilyon doları aşarak Musk’ın 1,5 trilyon dolarlık piyasa değerine sahip elektrikli otomobil şirketi Tesla’yı geride bıraktı.

SpaceX, piyasa değeriyle dünyanın en değerli halka açık şirketleri arasında yedinci sırada yer aldı.

Şirketin hisselerinin işlem görmeye başlaması dolayısıyla Nasdaq borsasında açılış zilini SpaceX Başkanı Gwynne Shotwell ve Mali İşler Direktörü Bret Johnsen çaldı.

Musk ise açılış törenine Texas’taki Starbase’den video konferans aracılığıyla katıldı.

Açılış zili öncesi yaptığı konuşmada Musk, El Segundo’daki bir depoda küçük bir şirket olarak yola çıkan SpaceX’in bugün halka arz edilmesine inanmanın zor olduğunu ifade etti.

Musk, “SpaceX’in başarılı olma ihtimaline yüzde 10’dan bile az şans veriyordum.” ifadesini kullandı.

Tarihin en büyük halka arzına imza attı

SpaceX, halka arz kapsamında 555,6 milyon A sınıfı hissesini hisse başına 135 dolardan satarak yaklaşık 75 milyar dolar kaynak sağladı.

Bu büyüklük, 2019 yılında Suudi petrol şirketi Aramco’nun gerçekleştirdiği 29,4 milyar dolarlık halka arzı geride bırakarak tarihin en büyük halka arzı olarak kayıtlara geçti.

SpaceX’in halka arzına yatırımcı ilgisi yüksek seviyede gerçekleşirken, arzın yaklaşık dört kat fazla talep gördüğü kaydedildi.

SpaceX’in halka arzı Musk’ı dünyanın ilk trilyoneri yaptı

Halka arzın ardından yapılan hesaplamalara göre, Musk’ın Tesla’daki hisseleri ve diğer varlıkları da dikkate alındığında toplam serveti 1 trilyon doları aştı.

Şirket, 20 Mayıs’ta halka arz sürecini başlatmak amacıyla ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna (SEC) başvuruda bulunmuştu.

SEC’e sunulan belgelere göre Musk, halka arzın tamamlanmasının ardından oy haklarının yaklaşık yüzde 82,4’ünü elinde bulunduracak.

Musk, sahip olduğu yüksek oy hakkı sayesinde hissedar onayı gerektiren önemli şirket kararlarında belirleyici konumda olacak.

Uzay ve yapay zeka yatırımlarına kaynak sağlayacak

SpaceX, halka arzdan elde edilecek geliri uzay taşımacılığı, uydu internet hizmetleri, yapay zeka altyapısı ve veri merkezi yatırımları başta olmak üzere büyüme planlarının finansmanında kullanmayı hedefliyor.

Şirket, bu yıl yapay zeka girişimi xAI ile birleşerek faaliyet alanını uzay teknolojilerinin ötesine taşımıştı.

SEC’e sunulan belgelere göre, SpaceX 2025’te 4,9 milyar dolar, 2026’nın ilk çeyreğinde ise 4,28 milyar dolar zarar açıkladı.

Musk tarafından 2002 yılında kurulan SpaceX, yeniden kullanılabilir roket teknolojileri geliştirme ve insanlığın uzayda kalıcı varlık göstermesini sağlama hedefiyle çalışmalarını sürdürüyor.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, İstanbul Finans Merkezi’ndeki (İFM) Ziraat Kuleleri Oditoryumu’nda düzenlenen Türkiye Bankalar Birliği (TBB) 69. Genel Kurul Toplantısı’nda yaptığı konuşmada, son yıllarda hem bankacılık sektörünün hem de Türk ekonomisinin çoklu şoklara karşı dirençli olduğunu ispat ettiğini söyledi.

Son 3 yıldır uyguladıkları program sayesinde sağlıklı politikaların uygulanmasının yanında tamponlar inşa ettiklerini, bunun tesadüf olmadığını dile getiren Şimşek, “Fiyat istikrarının sağlanması bizim için çok önemli. Çünkü nihai hedefimiz, sürdürülebilir yüksek büyüme ve bu büyümeyi daha adil bir şekilde dağıtmamızdır. Yani daha adil gelir dağılımı bizim nihai hedefimiz. Bu hedefe ulaşmada fiyat istikrarı en kritik bileşendir.” diye konuştu.

Politika önceliklerinde, yaşanan gelişmelere göre bir değişim olmadığının altını çizen Şimşek, “Fiyat istikrarı programın esasını oluşturuyor. Bunu destekleyecek mali disiplinin sürdürülmesinde epey mesafe katettik. Mali disipline ilişkin bugün itibarıyla bir endişe yok. Deprem yaralarını sarıyoruz ve deprem harcamalarına rağmen mali disiplini bize benzer ülkelere göre çok güçlü bir şekilde tesis ettik. Şimdi bunun devamı önemli.” ifadelerini kullandı.

Şimşek, cari açığın Türkiye için Osmanlı’dan beri kırılganlık kaynağı olduğunu kaydederek, son yıllarda yapısal olarak cari açıkta iyileşme yaşandığını, bunun konjonktürel değil yapısal olduğunu, altın hariç bakıldığında bu yapısal iyileşmenin daha net görüldüğünü söyledi.

Fiyat istikrarının kalıcı olarak sağlanması, mali disiplinin güçlendirilmesi ve sürdürülebilir cari dengenin tesis edilmesinde en kritik unsurun yapısal dönüşüm olduğunu vurgulayan Şimşek, bu alandaki değerlendirmelerini de paylaştı.

Şimşek, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ve AK Parti hükümetinin önceliklerinin yatırım, istihdam, üretim ve ihracat olduğunu belirterek, yapısal dönüşümün odağında bu 4 amacın olduğunu bildirdi.

“Birkaç aylık gecikmeyle dezenflasyon süreci devam edecek”

Bakan Şimşek, şokların dünyanın yeni normali haline geldiğine değinerek, fiyat istikrarına yönelik şu değerlendirmelerde bulundu:

“Enflasyonun kalıcı bir şekilde tek haneye indirilmesi için maliye politikası ve yapısal reform ayağıyla en güçlü desteği vermeye, bunları önceliklendirmeye devam edeceğiz. İnanıyorum ki biraz gecikse de bunu başaracağız. Şoklar dönem dönem gecikmelere sebep olabilir. Bu şoklar bizim kontrolümüzde değil. Bunlar elbette bir bahane de değil. Bu şoklara rağmen önemli olan ilerlemedir. Ben hep altını çizmişimdir. Mükemmeliyetçilik ilerlemenin önündeki en büyük engeldir. Bizim için önemli olan gidişatın yönüdür. O anlamda baktığınız zaman birkaç aylık gecikmeyle dezenflasyon süreci tekrar devam edecek ve yoluna girecektir.”

Şimşek, AK Parti hükümetlerinin en önemli başarısının ekonomide bütçe disiplini olduğunu kaydederek, 2002 öncesinde oldukça yüksek seyreden bütçe açığı oranının AK Parti döneminde ortalama yüzde 3 civarında olduğunu söyledi.

“Makro finansal istikrar ve programın sonuçları açısından endişeye mahal yok”

Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, geçen yıl bütçe açığının deprem kaynaklı yüksek harcamalara rağmen milli gelirin yüzde 3’ünün altına gerilemesinin, Türkiye ekonomisinin güçlü yönünü ortaya koyduğunu belirtti.

ABD/İsrail-İran savaşı sonrasında enerji fiyatlarında yaşanan sert artışın vatandaşlara yansımaması için eşel mobil sistemini devreye aldıklarını ifade eden Şimşek, bunun bütçede oluşturulan mali alan sayesinde mümkün olduğunu vurguladı.

Şimşek, “Son 3 ayda akaryakıtta ÖTV’yi neredeyse sıfırlamamıza rağmen bu sene bütçe açığı hedeflerini tutturacağız. Bu konuda bir endişeniz olmasın. Milli gelire oranla yüzde 3,5 bütçe açığı hedefimiz var. Çok büyük ihtimalle, eşel mobile rağmen, bundan daha iyi bir performansı ortaya koyacağız. Yani eşel mobil olmasa hedeflerin çok ötesinde bir başarı söz konusu olacaktı. Bu niye önemli? Çünkü şoklara karşı mali alan inşa ediyoruz.” şeklinde konuştu.

Uzun vadede cari açığın milli gelire ortalamasının yüzde 3,3 olduğunu anımsatan Şimşek, “Yılı yüzde 3 veya altında cari açıkla kapatabiliriz. En büyük kırılganlık olarak görülen bu alanı bugün çok rahat yönetilebilir görüyorum. Bu nedenle makro finansal istikrar ve programın sonuçları açısından endişeye mahal yok.” dedi.

Şimşek, 2026 başından bu yana yıllıklandırılmış olarak bakıldığında dış ticaret açığında ciddi bir bozulma olmadığının altını çizerek, şu ifadeleri kullandı:

“Doğru politika tepkisini veriyoruz. Büyük petrol şokuna rağmen, aralık ayından bu yana yıllık dış ticaret açığındaki bozulma 1,5 milyar doların altında kaldı. Daha da önemlisi, turizmde ve diğer kritik alanlarda ciddi bir bozulma yaşanmadı. Şokun ardından çeşitli endişeler vardı ancak bu endişelerin gerçekleşmediğini gördük. Bu durum reel sektörümüzün, ihracatçılarımızın, bankacılık sistemimizin aslında bu gibi şoklara karşı doğru tepkiyi verme yeteneğine sahip olduğunu ortaya koyuyor. Yani hem uygulanan politika boyutuyla hem de bütün aktörler boyutuyla doğru tepkiyi verdik.”

“(Rezervlerde) Endişeye mahal yok”

Bakan Şimşek, Türkiye’nin yıllık brüt dış finansman ihtiyacının milli gelire oranla uzun vadeli ortalamasının yüzde 20 olduğunu belirterek, şunları kaydetti:

“Bu sene bu savaş olmasaydı brüt dış finansman ihtiyacının milli gelire oranı yüzde 15’in altına düşecekti. Savaşa rağmen bu oranın yüzde 17 olarak gerçekleşmesini öngörüyoruz. Bu son derece yönetilebilir bir seviyedir. Uzun yıllar boyunca milli gelirin yaklaşık yüzde 20’sine karşılık gelen brüt dış finansman ihtiyacını yönetmiş bir ülke, yüzde 17’lik bir oranı rahat yönetir. Benzer şekilde, Türkiye’nin brüt dış borç stokunun milli gelire oranının uzun vadeli ortalaması yaklaşık yüzde 44 seviyesindedir. Buna karşın, bu yıl savaş kaynaklı şoklara ve cari açıktaki artışa rağmen söz konusu oranın yüzde 32 civarında gerçekleşmesini bekliyoruz. Bu seviye hem tarihsel ortalamalarımızın belirgin şekilde altında hem de birçok gelişmekte olan ülkeye kıyasla oldukça makul bir düzeydedir.”

Şimşek, rezervlerde yaşanan iyileşmeye de işaret ederek, savaşın etkisiyle bir miktar çıkışlar olduğunu söyledi.

Bakan Şimşek, “Rezerv konusunda bir hususun altını çizmek istiyorum. Rezervlerin önemli bir kısmı altın cinsinden ve maalesef bu dönemde altın fiyatlarındaki gerilemenin olumsuz etkilerini yaşadık. Savaş sonrası dönemde rezervdeki düşüşün neredeyse yüzde 40’ına yakını altın fiyat değişiminden kaynaklanıyor. Dolayısıyla geçmiş şoklara oranla burada da endişeye mahal yok.” diye konuştu.

“Program, sadece para politikasından ibaret değil”

Son dönemde reel olarak karlılıkta bir miktar düşüş yaşandığını ancak bu durumun geçici olduğunu dile getiren Şimşek, bu durumda sıkı para politikası ve makro ihtiyati çerçevenin etkisinin bulunduğunu anlattı.

Şimşek, “Ben inanıyorum ki bankacılık sektörümüzün önünde çok ciddi fırsatlar var. Onun için bu geçici bir dönem. Bankacılık sektörüne makroekonomik istikrar programına verdikleri destek için teşekkür ediyorum.” diye konuştu.

Kredilerde KOBİ’lerin payının son dönemde arttığını kaydeden Şimşek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Program öncesindeki 15 yıllık döneme baktığınızda, KOBİ’lerin toplam krediler içindeki payının yüzde 24,5-25 seviyelerinde olduğunu görürsünüz. Bugün bu oran yaklaşık yüzde 27’ye yükselmiş durumda. Yani KOBİ’lerin kredilerden aldığı pay artmış. Benzer şekilde, ihracat kredilerinin toplam krediler içindeki payı yüzde 6 civarındayken bugün yüzde 11’in üzerine çıkmış durumda. Başka bir ifadeyle, neredeyse iki katına ulaşmış. Bu dönemde, “Yatırımlara kredi verilmiyor, yatırım yapılamaz hale geldi” diyenler de olmuş olabilir. Oysa son üç yılda yatırım kredilerinin toplam krediler içindeki payı da artış gösterdi. Sınırlı olmakla birlikte, yüzde 7,5 seviyesinden yüzde 8,3 seviyesine yükseldi. Dolayısıyla kredi kaynaklarının yönüne baktığımızda, finansmanın KOBİ’lere, ihracata ve yatırımlara aktarıldığını görüyoruz. Bizim için önemli ve değerli olan da budur.

“Hane halkının nette döviz satması makro finansal istikrarın devamına olan inancı gösteriyor”

Bakan Şimşek, son dönemde yaşanan şoklara ve savaşın yarattığı belirsizliklere rağmen hane halkının döviz talebini artırmak yerine piyasaya döviz arz ettiğine dikkat çekerek, “Hane halkı savaşın başından bu yana nette 1,8 milyar dolar döviz sattı. Bu tablo, vatandaşlarımızın makro finansal istikrarın devamına olan inancı açık şekilde ortaya koyuyor. Bu aynı zamanda programın kazandığı kredibilitenin de bir göstergesi. Belli kanallar üzerinden yoğun bir kötümserlik pompalanmasına rağmen vatandaşlarımızın tercihleri farklı bir tabloya işaret ediyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Öncelik verdikleri dönüşüm alanlarına değinen Şimşek, sanayide dönüşümün kendileri için kritik olduğunu, “Artık düşük ücretler üzerine küresel bir yarışta olmak istemiyoruz. Katma değeri ve rekabet gücü yüksek alanlarda atağa kalkmak için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığımızın sanayi politikası inisiyatifleri var ve sonuç alıyoruz, ilerleme var.” ifadelerini kullandı.

Şimşek, savunma sanayisindeki başarının diğer sektörlere sirayet edeceğini kaydederek, Türk sanayisinin bir dönüşüm sürecinden geçtiğini, bu dönüşümün bünyeyi güçlendireceğini bildirdi.

Bakan Şimşek, üretim üslerinin demir yollarıyla limanlara bağlanmasına öncelik verdiklerini kaydederek, piyasalar çok üzerinde durmasa da Terörsüz Türkiye sürecinin Türkiye açısından muazzam fırsatlar içeren çok kritik bir alan olduğunu vurguladı.

Terörsüz Türkiye sürecinin ülkenin barışına, refahına ve istikrarına sağlayacağı katkılardan bahseden Şimşek, Türkiye’nin bu alanda sağlayacağı başarının bölge ülkelerine de örnek olacağını söyledi.

“(Transit ticarette kurumlar vergisi istisnası) Bundan daha güçlü bir teşvik olamaz”

Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilen ve hayata geçirilen son uygulamalardan bahsederek, İstanbul Finans Merkezi’ne yönelik getirdikleri istisnaları ve teşvikleri anlattı.

Transit ticarette kurumlar vergisi istisnası getirdiklerini anımsatan Şimşek, “Türkiye’yi aslında Singapur, Hong Kong ve Hollanda gibi bu alanda oldukça rekabetçi ticaret merkezleriyle vergi açısından rekabet edebilir bir noktaya taşıdık. Bundan daha güçlü bir teşvik olamaz. Bu konuda sizlerin (bankacıların) biraz çaba göstermenizde fayda var.” dedi.

Şimşek, sanayi ve tarım sektörlerinde üretim yapan şirketler için kurumlar vergisi oranının yüzde 12,5’e düşürüldüğünü hatırlatarak, “Çünkü Türkiye’ye daha fazla doğrudan yatırım çekmek istiyoruz. Üretim kapasitemizi artırmak, sanayimizi güçlendirmek ve ülkemizin geleceğini daha sağlam temeller üzerine inşa etmek istiyoruz. Bu doğrultuda hem yurt içindeki yatırımları teşvik etmek hem de küresel yatırımcıların Türkiye’yi daha güçlü bir yatırım üssü olarak görmesini sağlamak amacıyla imalat sanayinde kurumlar vergisi oranını yüzde 12,5’e indirdik.” ifadelerini kullandı.

Şimşek, yurt dışından getirilen kaynağı teşvik ettiklerini belirterek, “Ama o kaynağı Türkiye’de bir faaliyette kullanır, Türkiye’den bir gelir elde edersen zaten vergiye tabi olacak.” şeklinde konuştu.

“Refahı kalıcı olarak artıracak bir program uyguluyoruz”

Bakan Şimşek, dünyada savaşın getirdiği belirsizlik, ticaret savaşlarının yol açtığı parçalanmışlık, rekabetin neden olduğu zorlukların bulunduğunu belirterek, şöyle devam etti:

“Türkiye’yi küresel katma değer zincirlerinde daha üst basamaklara taşıyacak, daha nitelikli üretim, daha yüksek verimlilik ve daha kaliteli istihdamla refahı kalıcı olarak artıracak bir program uyguluyoruz. Bu program yalnızca para politikasından ibaret değildir; çok daha kapsamlı bir dönüşüm perspektifine dayanıyor. Örneğin sosyal konut politikası, kira enflasyonuyla mücadelede en kritik arz yönlü müdahaledir. Bu nedenle maliye politikası tarafında en güçlü desteği bu alana veriyoruz.”

Şimşek, gıda arzı noktasında da ülkenin dört köşesinde organize tarım bölgeleri kurduklarını, örtü altı üretimi artırmak için muazzam bir destek verdiklerini, gıda kayıp oranını azaltmak için çalışmalar yaptıklarını, arzı artırmak için önemli çalışmalar içinde bulunduklarını anlattı.

Son dönemde uygulanan tedbirlere değinen Şimşek, şu açıklamalarda bulundu:

“Uygulamaya koyduğumuz son paket, sermaye piyasalarının gelişmesine dolaylı, bankacılık sektörünün büyümesine ise doğrudan katkı sağlayacaktır. Etkisi yalnızca finans sektörüyle sınırlı kalmayacak; taksici esnafımızdan restoran işletmecisine kadar ekonominin tüm kesimlerine yansıyacaktır. Küresel sermayenin bireyler ve şirketler aracılığıyla Türkiye’ye yöneldiğini düşünün. Böyle bir ortamda finans sektörümüz hem büyüyecek hem de derinleşecektir. Asıl hedefimiz de budur. Bu sayede gelecekte benzer şoklarla karşılaştığımızda rezervleri sürekli tartışan değil, finansal gücü ve derinliğiyle öne çıkan bir ülke konumuna geleceğiz. Ancak bunun için hepimizin ortak çaba göstermesi gerekiyor. Bu vesileyle Türkiye Bankalar Birliği’ne ve tüm üye bankalarımıza da bu alanda daha fazla katkı sunmaları yönündeki çağrımı yinelemek istiyorum.”

“Amacımız kaynakların sistemin içerisine girmesi”

Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, Mali Eylem Görev Gücü’nün (FATF) standartlarının bulunduğuna işaret ederek, yapılan düzenlemelerin bu ilkelere uygun olduğunu vurguladı.

Bu düzenlemenin amacı belli olduğunu ve belirli koşullarda vergi istisnası getirdiğini kaydeden Şimşek, şu ifadeleri kullandı:

“Bu düzenleme, kara para aklama ve terörizmin finansmanıyla mücadele konusunda herhangi bir muafiyet ya da kanunlara karşı bir istisna öngörmüyor. Esasen bu durum tanım gereği zaten böyledir; ancak herhangi bir tereddüde mahal vermemek adına bunu kanun metnine de açıkça yazdık. Dolayısıyla bu konuda farklı yorumlar üzerinden istismar alanı oluşturmaya çalışanlar boşuna çaba gösteriyor. Buradaki temel amaç, kaynakların sisteme kazandırılmasıdır. Eğer bu kaynaklar sisteme girip sermayeye eklenirse herhangi bir vergi alınmıyor. Ya da sistem içerisinde uzun süre tutulursa uygulanacak vergi oranı buna göre kademeli olarak şekilleniyor. Ancak sadece kayıt altına alıp daha sonra yeniden sistem dışına çıkarmayı tercih edenler için ilgili vergi yükümlülükleri devreye giriyor. Dolayısıyla burada istismar edilebilecek bir alan söz konusu değil. Bizim amacımız, kaynakların sisteme dahil olması, Türkiye’ye gelmesi ve ekonomimizin büyümesine ve güçlenmesine katkı sağlamasıdır.”

ABD/İsrail ile İran arasındaki savaşın bitmesi ve petrolün düşmesiyle dezenflasyonun güçleneceğini, cari açık probleminin konuşulmayacağını kaydeden Şimşek, mayısta çalışma günü başına düşen ihracatın geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 18 arttığını, tüm olumsuzluklara rağmen Türkiye’de üretimin devam ettiğini, bunun ülke için önemli bir avantaj olduğunu söyledi.

Şimşek, bölgenin yeniden imarı noktasında Türkiye’nin sağlayacağı katkılardan bahsederek, yeni ulaşım koridorlarında da Türkiye’nin istifade edeceğini anlattı.

Sanayinin geleceği hakkında bankacıların da sanayicilerin de endişe etmemesi gerektiğini dile getiren Şimşek, programın olumlu sonuçlarının ileride görüleceğinin altını çizdi.

Şimşek, “Önümüzdeki 10 yıl içerisinde, bankacılarımıza söylüyorum, inşaat sektörüyle ilgili de çok fazla kaygılanmayın. Şu anda belki eldeki gayrimenkulleri satmakta biraz zorlanıyorsunuz ama bakın önümüzdeki 10 yıl içerisinde yakın coğrafyamızda en az 1 trilyon dolarlık yeniden inşa gerekecek. İnşaat şirketlerimiz dünya liginde ön sıralarda. Dolayısıyla burada da hem fırsatlar var hem de sektörümüzün geleceği.” diye konuştu.

“Gerçekten büyük bir potansiyelimiz var”

Bakan Şimşek, Türkiye’nin hem ulaşım koridorlarında hem de enerjide çok önemli bir merkez ve üs olduğunu kaydederek, sözlerini şöyle tamamladı:

“Dolayısıyla bankacılar olarak biliyorum bu belirsizliği en çok siz hissediyorsunuz. Programın etkileri burada da hissediliyor. Makro ihtiyati tedbirler ve finansal koşullar sıkılaşınca herkes gibi reel sektör de finans sektörü de zorlanıyor. Ama bunlar geçicidir. Önemli olan orta-uzun vadeli gidişat. Orta-uzun vadeli bakacaksanız, ülkemizle ilgili kötümser olmanız için çok sebep bulamıyorum. Az önce de değindim, gerçekten büyük bir potansiyelimiz var. Bu bir teorik potansiyel değil. Bunu hayata geçiriyoruz. Yani dönüşüm başlamış durumda. Sadece konuşmuyoruz, teorik şeylerden bahsetmiyoruz. Gerçekten de bu yönde büyük bir ilerleme var. Bunları fırsata dönüştürmek için bizler de adım atıyoruz. Sizler de inanıyorum ki bu süreçlere de destek vermeye devam edeceksiniz ve hep birlikte sürdürülebilir yüksek büyümeye doğru yol alacağız. Bankacılık sektörü sürdürülebilir büyüme açısından çok kritik bir bileşen. Sektörün sağlığı ve dayanıklılığı bizim için çok değerli ve önemli. Reel sektör, finans sektörü ve politika yapıcıları olarak birlikte bir ekip ruhuyla ülkemizi daha ileri taşıyacağız, sektörlerimizi daha da geliştireceğiz, büyüteceğiz.”

Bakan Uraloğlu, Dünya Gazetesi tarafından düzenlenen “DÜNYA Dijital Dönüşüm Zirvesi 2026″da yaptığı konuşmada günümüz dünyasının eşine az rastlanır bir teknolojik kırılma noktasından halen geçmekte olduğunu söyledi.

Bilgi veya verinin artık petrol ve altından daha değerli hale geldiğini belirten Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, dijital bağlantı ve akıllı teknolojilerin rekabetin, üretkenliğin ve hatta ulusal gücün temel belirleyicisi haline geldiğini ifade etti.

Uraloğlu, hızlı veri işlemenin ve yapay zekaya dayalı akıllı sistemler kurmanın bir ülkenin geleceğini doğrudan şekillendirdiğine dikkati çekerek konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Küresel ölçekte baktığımızda da tablo son derece net. Uluslararası denetim ve danışmanlık şirketi PwC’nin (PricewaterhouseCoopers) son analizleri, 5G’nin 2030’a kadar dünya ekonomisine katkısının 1,3 trilyon dolar seviyesine ulaşacağını öngörüyor. Yine uluslararası yönetim danışmanlığı şirketi Boston Consulting Group’un (BCG) raporuna göre de sadece Amerika Birleşik Devletleri’nde 5G’nin oluşturacağı ekonomik değer 1,4-1,7 trilyon dolar arasında olacak ve 3,8-4,6 milyon yeni istihdama imkan sağlayacak. Benzer şekilde imalat sektöründe 5G destekli otomasyonun küresel katkısı 207 milyar dolar olarak öngörülüyor. Bu rakamlar açıkça ortaya koyuyor ki dijital dönüşüme ayak uyduramayan, bu teknolojileri sadece tüketen ülkeler hızla geride kalacaktır.”

Teknolojiyi üreten, standartlarını belirleyen ve yön veren ülkelerin ise küresel arenada söz sahibi olacağını vurgulayan Uraloğlu, “Türkiye, Allah’ın izniyle bu ikinci gruba dahil olma kararlılığındadır. Gururla belirtmek istiyorum ki Türkiye, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın vizyoner liderliğinde bu dijital dönüşümün öncü ülkelerinden biri haline gelmiştir ve yeni yatırımlarımızla bu konumunu daha da güçlendirmeye inşallah hep beraber devam edeceğiz. Bakın, sektörümüzün yıllık net satış geliri 620 milyar liraya ulaşırken, yatırımlarımızın ise 145 milyar liraya çıktığını gururla belirtmek isterim.” dedi.

“Bu istatistiklerimiz devasa emeğin somut meyveleridir”

Uraloğlu, mobil abone sayısının 100 milyona, geniş bant internet abone sayısının da 98 milyona yaklaşarak ülke nüfusunun üzerine çıkmış durumda olduğunu anımsatarak, “Fiber optik ağ altyapımız önemli bir bölümü Türk Telekom olmak üzere 680 bin kilometreye, yani dünya çevresini aşağı yukarı 17 kez dolaşacak bir uzunluğa erişmiş durumda. Bu istatistiklerimiz uzun vadeli bir vizyonun, kararlı yatırımların ve devasa emeğin somut meyveleridir. Bu rakamlar Türkiye’nin dijital dönüşümünü sırtlayacak, geleceğini aydınlatacak ve küresel rekabette üstünlük sağlayacak devasa bir altyapıyı başarıyla kurduğumuzun en güçlü ve gurur verici kanıtlarıdır. İşte bu güçlü altyapıyı gerçek bir değere dönüştürmek amacıyla, 16 Ekim 2025’te 5G ihalesini gerçekleştirerek ardından 1 Nisan itibarıyla da ticari 5G hizmetlerini resmen başlattık.” ifadelerini kullandı.

Kısa sürede çok yüksek abone penetrasyonu yakaladıklarını belirten Uraloğlu, “81 ilimizde kademeli olarak hizmete aldığımız 5G ile daha ilk günden yaklaşık 21 milyon abone, yani neredeyse ülkemizin nüfusunun 4’te biri bu teknolojiyle buluştu. Bugün ise 5G abone sayımız daha 2,5 ay bile dolmadan 42 milyona yaklaştı. Bu hızlı uyum, ülkemizin dijital dönüşümdeki kararlılığını ve toplumumuzun yeniliklere olan yüksek adaptasyon gücünü bir kez daha ispatlamıştır. 3 tane operatörümüz hazinemize de yaklaşık 3,5 milyar dolarlık bir katkı sağlamışlardır, başta Türk Telekomumuz olmak üzere diğer operatörlerimize de ben huzurlarınızda teşekkür ediyorum.” şeklinde konuştu.

Uraloğlu, şöyle devam etti:

“Hedefimiz, iki yıl içerisinde 5G hizmetlerini kademeli olarak ülkemizin en ücra köşesine kadar ulaştırmaktır. 5G sadece daha hızlı internet değildir. Aynı anda milyonlarca cihazın milisaniyeler içinde konuştuğu, kararların anında alındığı muazzam bir sinir sistemidir. Yapay zeka ise onun beynidir. Bu ikisinin birleşimi, her birinin tek başına toplamından çok daha büyük bir etki oluşturmaktadır. Medya ve basın sektörüne getirdiği yenilikçi etkiler özellikle çarpıcıdır. Gazetecilerimiz artık 8K kalitesinde kesintisiz canlı yayın yapabilecek, olay yerinden saniyeler içinde yüksek kaliteli video, fotoğraf ve veri aktarımı gerçekleştirebilecek. 5G’nin ultra-düşük gecikmesiyle uzaktan saha yayınları ve sanal stüdyo uygulamaları devrim niteliğinde olacak.

Muhabirleriniz İstanbul’dan, teknik ekip Ankara’dan, sunucu ise stüdyodan aynı anda kusursuz bir yayın yönetebilme imkanına sahip olacaklar. Yapay zeka destekli araçlarla haber metinleri anında özetlenebilecek, sesli asistanlar röportajları otomatik transkribe edebilecek, Gemini ve Claude gibi büyük dil modelleri haber analizi ve doğrulama süreçlerini hızlandıracak. 5G ve yapay zeka entegrasyonuyla akıllı drone ve mobil yayın araçları üzerinden afet bölgelerinden, spor müsabakalarından veya uluslararası zirvelerden gerçek zamanlı, yüksek çözünürlüklü yayınlar yapılabilecek. Kişiselleştirilmiş haber akışları, yapay zeka destekli görsel üretimi ve artırılmış gerçeklikle haber sunumları sayesinde okuyucu ve izleyici deneyimi kökten değişecektir.”

“İş dünyası ve üretim sektörüne getirdiği yenilikler de gerçekten göz ardı edilemeyecek niteliktedir.” diyen Uraloğlu, “Dünyanın en büyük e-ticaret devi Amazon, depolarında 1 milyondan fazla robot kullanmaktadır. Bu robotlar, sipariş toplama, paketleme, taşıma ve envanter yönetimini büyük ölçüde otomatikleştirerek verimliliği katlamış, insan-robot iş birliğini yeni bir seviyeye taşımıştır.” değerlendirmesinde bulundu.

Bakan Uraloğlu, benzer şekilde birçok öncü ülkede 5G destekli akıllı fabrikalarda üretkenliğin yüzde 15 ila 30 oranında arttığına değinerek, makine duruş sürelerinin yüzde 50’ye varan oranda azaldığını ve tedarik zinciri optimizasyonunun kökten iyileştiğini ifade etti.

“Bu tür işbirlikleri sanayi ile teknolojinin el ele verdiği bir Türkiye’nin en somut örneği”

Uraloğlu, Türkiye’de de bu teknolojilerin insan hayatına ve üretime doğrudan dokunmaya başladığını, kısa süre önce İstanbul’dan Muş’a 5G bağlantısıyla gerçekleştirilen uzaktan böbrek taşı ameliyatının bu teknolojilerin sağlık alanındaki çığır açan gücünü tüm dünyaya gösterdiğini söyledi.

Geçen günlerde zirvenin ana sponsoru Türk Telekom ile İstanbul Sanayi Odası arasında imzalanan stratejik işbirliği protokolünün de bu vizyonun çok önemli bir yansıması olduğuna değinen Uraloğlu, sanayicilerin dijital dönüşüme ayak uydurmak için kararlı adımlar attığını ve geleceğin akıllı fabrikalarını bugünden kurduğunu anlattı.

Türk Telekom’un güçlü altyapısı ve yenilikçi çözümleriyle sanayinin yanında olmaya devam ettiğini, “5G Deneyimleme Merkezi” gibi projelerle fabrikalara 5G’yi bizzat taşıyarak bu dönüşümü hızlandırdığını belirten Uraloğlu, bu tür işbirliklerinin sanayi ile teknolojinin el ele verdiği bir Türkiye’nin en somut örneği olduğunu söyledi.

Uraloğlu, ulaşım sektöründe en güzel örneklerden birinin ise Hasdal Kavşağı ile İstanbul Havalimanı arasındaki 40 kilometrelik Kooperatif Akıllı Ulaşım Sistemi (K-AUS) koridoru olduğunu belirterek, “Yerli ve milli yol kenarı üniteleri, araç içi sistemler, lidar, radar ve kamera entegrasyonuyla kurduğumuz bu koridorda, ilk kez 5G baz istasyonlarını da ulaşım alanında devreye aldık.” dedi.

“Ulaştırma altyapısına 355 milyar dolarlık yatırım gerçekleştirdik”

Forumun “Ulaşım Ağlarının Güçlendirilmesi: Altyapı, Lojistik ve Yatırım Alanlarında İşbirliği” temalı panelinde konuşan Uraloğlu, işbirliği ve ticaretin sürdürülebilirliği için ulaştırma koridorlarının alternatifleriyle birlikte geliştirilmesi, bağlantısallığın güçlendirilmesi ve dayanıklı altyapıların oluşturulmasının önemine dikkati çekti.

Türkiye’nin doğu-batı ekseninde Orta Koridor’un en önemli ülkelerinden biri olduğunu belirten Uraloğlu, “Ticaret bugün Uzak Doğu’dan Avrupa’nın en batısına kadar devam ediyor. Uzak Doğu’dan çıkan bir yükün 14 günden 45 güne kadar süren rotaları var. Bu noktada, Rusya-Ukrayna Savaşı, İsrail/ABD-İran Savaşı gibi etrafımızdaki savaşlar, bu koridorların sağlam bir şekilde alternatiflerinin geliştirilmesi gerektiği noktasında hepimiz için önemli uyarıları beraberinde getiriyor.” diye konuştu.

Bu nedenle Türkiye’nin Orta Koridor’a büyük ölçekli yatırımlar yaptığını ifade eden Uraloğlu, şunları söyledi:

“Avrupa ile Asya’yı birbirine bağlayan çok stratejik bir noktadayız. Dolayısıyla bu geçiş noktalarını her geçen gün birazcık daha artırıyoruz. Örneğin, İstanbul’daki Yavuz Sultan Selim Köprüsü’nden yaklaşık 120 kilometrelik demir yolu hattı için Dünya Bankası’nın liderliğindeki 6 uluslararası kuruluştan 6 milyar 750 milyon dolarlık kredi temin ettik. Bunun yapım çalışmalarına bu sene başlayacağımızı özellikle belirtmek isterim. Yine Körfez bölgesinden gelen Kalkınma Yolu Koridoru üzerinde çalışıyoruz. Bu bahsedilen koridoru biz bugün bitirmiş olsaydık, Irak’tan gelen yükler için Hürmüz Boğazı bu kadar çok dünyanın gündemine oturmamış olurdu. Bunu yaptığımızda bir alternatif koridoru da hayata geçirmiş olacağız.”

Uraloğlu, güçlü ulaştırma koridorları, bağlantısallık ve dayanıklı altyapılar için Türkiye’nin ulaştırma altyapısına yapılan yatırımların önemine değindi.

Hayata geçirilen projelerin ekonomik büyüme ve istihdama da katkı sunduğunu ifade eden Uraloğlu, şu bilgileri verdi:

“Türkiye olarak son 23 yılda Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde ulaştırma altyapısına 355 milyar dolarlık yatırım gerçekleştirdik. Bu gerçekten çok büyük bir rakam. Bunun 10 yılda ülke ekonomisine 2 trilyon dolarlık katkı sağlayacağını hesaplıyoruz. Yılda 1 milyon 200 bin insanın da istihdamına bu vesileyle katkı sağlamış oluyoruz. Bu bahsettiğim dönemde çift platformlu bölünmüş yol uzunluklarımızı 6 bin 101 kilometreden 30 bin kilometrenin üzerine çıkardık. Yine aynı şekilde havalimanı sayımızı 26’dan 58’e çıkardık. Demir yolu ağımızı 11 bin kilometreden 14 bin kilometreye çıkardık. Yüksek hızlı demir yolu işleten ülkelerden biri olarak bunu 2028’de 17 bin kilometreye çıkaracağız. Bu anlamda da Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları ile Kuzey Makedonya’nın demir yolu altyapı kuruluşu arasında bir işbirliği anlaşmasını Şubat 2026’da imzaladık. Bu da karşılıklı işbirliğinin gelişmesine ciddi katkı sağlayacaktır.”

Hava yolu taşımacılığında Türkiye’nin 133 ülkede 356 noktaya uçuş gerçekleştiren bir ağa sahip olduğunu belirten Uraloğlu, bu sayede Türkiye’nin Avrupa’da üçüncü, dünyada ise yedinci sırada yer aldığını ifade etti.

“Halihazırda 42 milyon 5G kullanan abonemiz var”

Uraloğlu, ulaştırmadan iletişime uzanan geniş bir yelpazede teknoloji yatırımlarına özel önem verdiklerini vurguladı.

Teknolojiyi yalnızca kullanan değil, bir taraftan da üreten ülke olma gayretinde olduklarını söyleyen Uraloğlu, şunları kaydetti:

“Teknoloji noktasında 5G teknolojisiyle ülkemizi tanıştırdık. Halihazırda 42 milyon 5G kullanan abonemiz var. Yine uydu-uzay noktasında dünyada 11 ülke arasında bulunuyoruz. Kendi uydumuzu ürettik, uzaya gönderdik. Şimdi yenilerini de üretmeye devam ediyoruz. Teknolojiyi kullanan ve bir taraftan da üreten ülke olma gayreti içerisindeyiz. Akıllı ulaşım sistemlerini ülkemizde geliştiriyoruz. Deneme kesimleri yaptık, özellikle bulunduğumuz İstanbul’da. Haritada gördüğünüz bir deneme kesimi yaptık. Seyahatiniz sırasında, yolda bir çalışma, buzlanma, bozulma, kaza var mı, arkanızdan gelen bir güvenlik aracı, ambulans, polis var mı, bunları haritada görebiliyoruz. Bu teknolojiyi ülkemizin genelinde de yaygınlaştırma gayreti içerisinde olacağız.”

Uraloğlu, Türkiye ile Kuzey Makedonya arasındaki köklü ilişkilerin iş birliği mekanizmalarıyla daha da güçlendiğini, işbirliği noktasında Türk müteahhit ve mühendislerine güvenilmesi gerektiğini vurguladı.

Türk müteahhit ve mühendislerinin hızlı ve kaliteli işler yaptığını ifade eden Uraloğlu, “Eğer çözüm ortaklarımız, işbirliği yaptığımız ülkeler hızlı iş yapmak istiyorlarsa, Türk müteahhitleri ve mühendisleri onları mahcup etmeyeceklerdir. Dünyadaki 250 büyük müteahhitlik firması arasında 50’ye yakın Türk firmasının olduğunu, büyük projeleri yöneten 8 büyük Türk teknik müşavirlik firmasının bulunduğunu da özellikle belirtmek isterim.” diye sözlerini tamamladı.

Piyasadaki konut arzını dengelemek ve kira fiyatlarının düşürülmesine katkı sağlamak amacıyla TOKİ tarafından hayata geçirilen kampanya kapsamında 64 ilde, yaklaşık 20 bin konut satışa sunulacak.

2+1 ve 3+1 konutların satışa sunulacağı kampanya kapsamında vatandaşlar diledikleri büyüklükteki konutu tercih edebilecek.

Konutların satışları 15 Haziran Pazartesi günü başlayacak ve 17 Temmuz’a kadar sürecek.

Başvuru bedeli alınmayacak

Başvuru bedeli alınmaksızın satışa sunulacak konutlar, Türkiye Halk Bankası AŞ ve T.C. Ziraat Bankası AŞ aracılığıyla doğrudan satış yöntemiyle vatandaşlara sunulacak.

Kampanyada ikametgah, gelir, ön başvuru ve kura şartı aranmayacak. Başvuru sahiplerinin T.C. vatandaşı olması, 18 yaşını doldurmuş bulunması ve kendisi ile eşinin üzerine kayıtlı konut bulunmaması gerekecek.

Konutların bir bölümü hemen teslim projelerden oluşuyor

Evler vatandaşlara 3 farklı ödeme seçeneğiyle sunulacak. Buna göre, ilk seçenekte konut seçimini yapan alıcılar peşin alımlarda yüzde 25 indirimden yararlanabilecek.

İkinci seçenekte yüzde 50 peşinat ödenmesinin ardından kalan tutar için 72 ay vade uygulanacak, ayrıca yüzde 8 indirim imkanı sağlanacak.

Üçüncü seçenekte ise yüzde 50 peşinatın yarısı sözleşme aşamasında, kalan yarısı 12 ay sonra yani 30 Haziran 2027’ye kadar ödenecek. Kalan bedel için de 60 ay vade imkanı sunulacak. Sözleşmenin imzalanmasının ardından peşinat ve taksit ödemeleri başlayacak.

Vatandaşlar tercih ettikleri ödeme modeline göre peşinatlarını ilgili banka şubelerine yatırarak Gayrimenkul Satış Sözleşmesi’ni imzalayabilecek.

Konutların satış fiyatları ve koşullarına ilişkin detaylar ilgili banka şubeleri ile TOKİ’nin internet sitesinde duyurulacak.

Ayrıca konutların bir bölümünü hemen teslim projeler oluşturuyor. Hemen teslim edilmeyecek konutların ise sözleşme tarihinden itibaren 48 ay içinde teslim edilmesi planlanıyor.

En fazla konut Bursa’da

Kampanya kapsamında en fazla konut Bursa’da satışa sunulacak. Bursa’da 2 bin 190, Ankara’da 2 bin 62, Hatay’da 1238, Kahramanmaraş’ta 1073 ve Malatya’da 1000 konut satışa çıkarılacak.

Projenin yer aldığı iller ve konut sayıları şöyle:

“Afyonkarahisar 395, Ağrı 118, Aksaray 219, Amasya 68, Ankara 2 bin 62, Antalya 46, Ardahan 14, Artvin 30, Aydın 310, Balıkesir 213, Batman 588, Bayburt 172, Bilecik 206, Bingöl 88, Bitlis 262, Burdur 269, Bursa 2 bin 190, Çanakkale 108, Çankırı 83, Çorum 157, Denizli 319, Düzce 130, Edirne 127, Erzincan 37, Erzurum 21, Eskişehir 565, Giresun 38, Gümüşhane 44, Hakkari 86, Isparta 176, İzmir 306, Karabük 127, Karaman 120, Kars 48, Kastamonu 28, Kayseri 104, Kırıkkale 85, Kırklareli 139, Kırşehir 220, Kocaeli 433, Konya 998, Kütahya 127, Manisa 115, Mardin 452, Mersin 272, Muğla 97, Muş 147, Nevşehir 317, Rize 5, Sakarya 20, Samsun 684, Siirt 294, Sivas 203, Şırnak 275, Tekirdağ 424, Tokat 61, Van 161, Yozgat 216, Zonguldak 19, Elazığ 61, Gaziantep 7, Hatay 1238, Kahramanmaraş 1073, Malatya 1000.”

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, yazılı açıklamasında, Ankara-İstanbul YHT Hattı’nda Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) İşletmesi Genel Müdürlüğünün sorumluluğunda sürdürülen T26 Tüneli ve Doğançay Ripajı-2 projelerine ilişkin bilgi verdi.

Ankara-İstanbul YHT Hattı kapsamında Eskişehir-İstanbul güzergahında darboğaz yaşanan üç kritik kesim bulunduğuna dikkati çeken Uraloğlu, “12 kilometrelik Doğançay Ripajı-1 kesimi 2022’de hizmete açıldı. Şimdi T26 Tüneli ve Doğançay Ripajı-2 kesimlerini de tamamlayarak Ankara-İstanbul YHT Hattı’ndaki darboğazları tamamen ortadan kaldıracağız. Hatta devam eden çalışmalarımız tamamlandığında Ankara ile İstanbul arasında YHT ile 4 saat 7 dakika süren yolculuk 3 saat 37 dakikaya düşecek.” ifadelerini kullandı.

Yük trenleri üzerindeki işletme kısıtları kaldırılacak

Uraloğlu, T26 Tüneli ile Ankara-İstanbul YHT Hattı’nın Alifuatpaşa-Arifiye kesiminde saatte 250 kilometre işletme hızına uygun hat bütünlüğünü sağlayacaklarını aktardı.

Mevcut durumda hızlı trenlerin yaklaşık 9,2 kilometrelik konvansiyonel hatta ortalama 55 kilometre hızla ilerlemek zorunda kaldığı kesimi 8 kilometrelik T26 Tüneli ile baypas ettiklerine işaret eden Uraloğlu, şu değerlendirmede bulundu:

“Bozüyük-Bilecik hattında seyahat süresi T26 Tüneli sonrası 11 dakika kısalarak 9 dakikaya düşecek. Ayrıca tek hatlı bağlantı nedeniyle tren buluşmalarında yaşanan gecikmeleri azaltacak, yük trenleri üzerindeki işletme kısıtlarını da kaldıracağız. Toplam 5 bin 587 metrelik tünelin altyapı çalışmalarını tamamladık. Üstyapı, elektrifikasyon ve sinyalizasyon çalışmalarına devam ediyoruz.”

Doğançay Ripajı-2 ile 19 dakikalık kazanç

Uraloğlu, Doğançay Ripajı-2 Projesi’nin de Ankara-İstanbul YHT hattındaki en kritik kesimlerden biri olduğunu belirtti.

Proje kapsamında 7 bin 544 metre tünel, 3 bin 795 metre güvenlik tüneli ve yaklaşık 795 metre viyadük imalatı gerçekleştirildiğini vurgulayan Uraloğlu, şunları kaydetti:

“Doğançay Ripajı-2’nin tamamlanmasıyla bu kesimde seyahat süresi 23 dakikadan 4 dakikaya düşecek. Böylece Ankara-İstanbul YHT Hattı’nda toplam 19 dakikalık kazanç sağlanacak.”

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, NSosyal hesabından IPARD III Programı kapsamındaki ödemelere ilişkin paylaşım yaptı.

Kırsala yatırım yaptıklarını, üretime tam destek verdiklerini belirten Yumaklı, “IPARD III Programı kapsamında kırsalda üretim yapan girişimcilerimize mayısta 375,6 milyon lira hibe ödemesi gerçekleştirdik. Kırsalı yerinde kalkındırıyor, Türkiye Yüzyılı’nı bereketle inşa ediyoruz.” ifadesini kullandı.

Paylaşımda, mayıs ayı ödemelerinin detaylarına ilişkin bilgi verildi.

Buna göre, çiftlik faaliyetlerinin çeşitlendirilmesi ve iş geliştirme alanında 244 milyon 257 bin lira, tarımsal işletmelerin fiziki varlıklarına yönelik yatırımlar için 89 milyon 128 bin lira, tarım ve balıkçılık ürünlerinin işlenmesi ve pazarlanması ile ilgili fiziki varlıklara yönelik yatırımlar için 24 milyon 815 bin lira, LEADER yaklaşımı ve yerel kalkınma stratejilerinin uygulanması alanında 17 milyon 449 bin lira ödeme yapıldı.

Türkiye ile Suriye iş dünyasının temsilcilerini bir araya getiren ve iki ülke arasındaki ekonomik işbirliği imkanlarının ele alındığı “Anadolu Ajansı (AA) Kent Ekonomileri Zirvesi Gaziantep-Halep” konulu zirve kapsamında AA muhabirine değerlendirmelerde bulunan Kasım, Halep ile Gaziantep arasında geliştirilen işbirliğinin önceki toplantılardan farklı olarak somut adımlara dayandığını dile getirdi.

Kasım, ekonomi, sanayi, ticaret, yerel yönetimler ve ilgili kurumlar düzeyinde çalışmaların sürdüğünü belirterek, Halep ile Gaziantep arasında kardeş şehir ve kurum anlaşmalarının imzalandığını, saha çalışmalarının da fiilen başladığını ifade etti.

“Yakın zamanda Gaziantep’i Halep’te göreceğiz”

İki şehir arasındaki işbirliğinin geleceğine ilişkin iyimser olduklarını dile getiren Kasım, “Yakın zamanda Gaziantep’i Halep’te göreceğiz.” ifadesini kullandı.

Türk şirketlerinin Suriye’nin yeniden imar sürecindeki rolüne ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kasım, Türk sanayisinin son yıllarda önemli ilerleme kaydettiğini belirterek, Türk şirketlerinin bilgi birikimi ve tecrübesinin Suriye’nin yeniden yapılanma sürecine önemli katkı sağlayacağını kaydetti.

İş dünyasına da ortak yatırım çağrısında bulunan Kasım, Türk ve Suriyeli yatırımcıların birbirini tamamlayan avantajlara sahip olduğunu vurguladı.

Suriye sanayisinin savaş yıllarında ciddi zarar gördüğünü ifade eden Kasım, Gaziantep’teki sanayicilerin ise uluslararası pazarlara erişim ve üretim kapasitesi açısından önemli bir seviyeye ulaştığını belirterek, ortaklıkların her iki taraf için de kazanım sağlayacağını vurguladı.

“Yatırım hacmi milyarlarca dolar değerinde”

Halep’te çok sayıda yeni yatırım ve sanayi projesinin gündemde olduğunu aktaran Kasım, yeni tesislerin kurulması, ruhsatlandırılması ve yatırım kararlarına ilişkin çalışmaların sürdüğünü dile getirdi.

Kasım, Halep ve Gaziantep sanayi odaları arasında yürütülen ortak proje hakkında da bilgi vererek, bu projenin Halep’teki sanayicileri desteklerken Türkiye’deki makine üreticilerine de katkı sağlayacağını, ortak çıkar temelinde şekillenen bu girişime Türk hükümetinin de destek verdiğini söyledi.

Projenin büyüklüğüne ilişkin soru üzerine Kasım, yatırım hacminin milyarlarca dolar seviyesinde olduğunu ifade etti.